Verpletterende zege op Anand helpt Kasparov geen millimeter vooruit

LINARES, 12 MAART. Zelfs een verpletterende overwinning op Anand heeft Kasparov in de elfde ronde van het schaaktoernooi in Linares geen millimeter vooruit geholpen. Karpov deed nauwelijks onder voor zijn rivaal en drukte Kramnik door zijn vlag. Het was de achtste overwinning van de FIDE-wereldkampioen, een in de Spaanse stad nog nimmer vertoond aantal.

Twee ronden voor het einde heeft Kasparov nog steeds redelijke vooruitzichten om de zeldzame scores te evenaren die hij in Linares de afgelopen twee jaar liet aantekenen. Tegelijkertijd kijkt hij tegen een moedeloos makende achterstand aan van anderhalf punt op leider Karpov. Zoals altijd kwam Kasparov bij het begin vijf minuten te laat. Witjes en strak van gezicht. Anand oogde ontspannen en nam tijd voor een grapje tegen de scheidsrechter: “Houdt u wel Kasparovs handen in de gaten, want daar heb ik geen tijd voor.”

Anand verwees daarmee naar het opmerkelijke moment uit de vierde ronde toen Kasparov tegen Judit Polgar zijn paard naar c5 speelde, maar het ijlings naar een veiliger veld dirigeerde toen hij zag dat zijn beoogde zet materiaal zou kosten. De grote vraag was of Kasparov het stuk had los gelaten en zich derhalve bij zijn dwaling had moeten neerleggen, of niet. Vlak voor de ronde liet toernooidirecteur Rentero weten dat hij 's ochtends de filmopnamen van die partij had bekeken en niet anders had kunnen concluderen dan dat Kasparov inderdaad het stuk had los gelaten.

Met zijn luchtigheid probeerde Anand de zorgen te bezweren over zijn vorm. Gaandeweg is hij tot de pijnlijke conclusie gekomen dat hij niet hongerig genoeg naar Linares is gekomen. “Tot mijn schande heb ik moeten ervaren dat je je tegen deze jongens geen verslapping kunt veroorloven.” Natuurlijk had hij zich voor Kasparov zo goed als het ging proberen op te laden, maar baten mocht dat niet. Valery Salov, die menigeen verraste met een bliksembezoek aan het toernooi en het stadje waar hij na een conflict met Rentero niet meer erg welkom is, concludeerde na twee uur spelen dat Anand het niet zou bolwerken: “Kasparov speelt dit soort stellingen al zijn leven lang. Dit punt zal hij niet laten liggen.”

Tevens stelde hij dat Karpov zich na de ruil van een handvol stukken tegen Kramnik tevreden zou moeten stellen met remise. Bij dat oordeel bleek hij te weinig vertrouwen te stellen in Karpovs geweldige vorm. Met grote hardnekkigheid hield deze zijn initiatief gaande en drong Kramnik in een uiterst precaire stelling.

Terwijl Kasparov in de analyseruimte breeduit zat te genieten van zijn fraaie tactische invallen en Anand weer bijna aan het lachen kreeg met aan branie grenzende bravoure, zag hij in een ooghoek Karpov en Kramnik binnenkomen. Het antwoord op zijn vraag naar de uitslag deed Kasparov blozen. Stilletjes herhaalde hij voor zichzelf: “Karpov heeft gewonnen. Op tijd.” Voordat het gevoel te erg kon worden toonde hij Anand snel nog een van zijn wonderbaarlijke varianten.

Wit: Kasparov; zwart: Anand

1. e2-e4 c7-c5 2. Pb1-c3 d7-d6 3. Pg1-e2 Pb8-c6 4. d2-d4 c5xd4 5. Pe2xd4 Pg8-f6 6. Lf1-c4 Dd8-b6 7. Pd4-b3 e7-e6 8. Lc1-f4 Pc6-e5 9. Lc4-e2 Lf8-e7 10. Lf4-e3 Db6-c7 11. f2-f4 Pe5-c6. Een ander idee was 11...Pc4 12.Lxc4 Dxc4 13. Dd3 Dc6 14. Pa5 Dd7 15. Pc4 0-0 waarna zwart redelijk lijkt te staan. 12. Le2-f3 a7-a6 13. 0-0 0-0 14. a2-a4 b7-b6 15. g2-g4 Ta8-b8. Kasparov had nog zitten kijken naar 15...d5 16. exd5 Td8 17. dxc6! Dxd1 18. Taxd1 met mooi spel. 16. g4-g5 Pf6-d7 17. Lf3-g2 Tf8-e8 18. Tf1-f3 Pd7-c5? Volgens Kasparov het begin van het einde. Maar ook na 18...b5 19. axb5 axb5 20. Lf1 staat zwart beroerd. Misschien was 18...Lb7 nog het beste, maar ook daar geloofde hij niet in: “Je kunt deze stelling niet spelen met een paard op d7.” 19. Tf3-h3 g7-g6 20. Dd1-g4 Pc6-b4 21. Dg4-h4 h7-h5 22. Lg2-f3 Le7-f8.

23. Lf3xh5! Dat kostte één seconde. 23...g6xh5 24. Dh4xh5 Lf8-g7 25. Le3-d4! e6-e5 26. f4-f5! Pc5xe4 27. Dh5-h7+ Kg8-f8 28. Pc3xe4 Lc8xf5. De pion mag niet naar f6 komen. 29. Dh7xf5 e5xd4 30. Pe4-f6 Dc7xc2 31. Pb3xd4! Maakt een einde aan de laatste weerstand. 31...Dc2xb2 32. Ta1-d1 Te8-e5 33. Pf6-d7+ Kf8-e7 34. Pd7xe5 Lg7xe5 35. Df5-e4. Zwart geeft het op.

    • Dirk Jan ten Geuzendam