Medische hulp is onafhankelijk van politieke status

Kinderen die niet bestaan. Zondag, Ned.2, 13.30-14.00u.

Rosa is Braziliaanse, woont in Nederland, is 32 jaar en zwanger. Ze is bang. Niet alleen voor de bevalling maar vooral ook voor wat er daarna met haar en haar kind zal gebeuren. “Ik ben blij dat ik in verwachting ben, maar ik weet dat het moeilijk wordt. Ik ben illegaal en het lijkt of mijn leven geen enkele richting heeft. Ik heb niets om mijn baby te geven.”

Rosa is een van de patiënten van vroedvrouw Anna. In haar praktijk in Amsterdam, die zij met twee anderen deelt, melden zich per jaar acht à tien zwangere vrouwen die illegaal in Nederland verblijven. In Amsterdam, schat Anna, worden per jaar ongeveer honderd illegale kinderen geboren.

Kinderen die niet bestaan is een documentaire van Frans Jennekens en Erik Hogenboom over drie illegale, zwangere vrouwen. Het is een nuchter verslag van de ervaringen van deze vrouwen, de consequenties van hun illegaliteit voor hun kinderen en hoe de hulpverlening omgaat met dit soort problemen. De vrouwen worden niet geportretteerd als zielige mensen in een uitzichtloze situatie; hun positie is moeilijk, maar niet hopeloos. Er is vooral veel gelegen aan de hulp die zij krijgen van de vroedvrouw en de arts in het Slotervaartziekenhuis. Beiden zijn zich ervan bewust dat hulp aan illegalen niet mag, maar vinden het een ethische plicht om iedereen die om medische hulp vraagt te helpen, onafhankelijk van hun politieke status. De documentairemakers geven hen een schouderklop, zonder hen op te hemelen.

Ter bescherming van het kind doet de vroedvrouw aangifte van de geboorte bij de burgerlijke stand. Dit geeft het kind geen wettelijke status. Met de registratie krijgt het niet de Nederlandse nationaliteit, kan het geen aanspraak maken op verzekeringen en heeft het later geen recht op scholing: het is, net als zijn ouders, illegaal. Ook al bestaat het kind voor de wet niet, als het met naam en geboortedatum op papier staat is zijn werkelijke bestaan niet meer te ontkennen.

Rosa is overtijd en moet naar het ziekenhuis. Dat is vervelend, de kans dat ze gepakt wordt is groter en het levert een financieel probleem op, want ze is niet verzekerd. Als de vroedvrouw haar naar het ziekenhuis doorverwijst raadt ze Rosa aan niet haar adres door te geven. Kruger: “Met zo'n vrouw denk je wel drie keer na voor je haar naar een ziekenhuis stuurt. Bij een Nederlandse vrouw is die beslissing veel vanzelfsprekender.”

    • Simone Barneveld