Aanpassing snelweg wekt protest

Meer verkeer over de weg, water en spoor. Dat is de inhoud van de zogeheten Corridorstudie Amsterdam-Utrecht. De boeren protesteren.

MIJDRECHT, 12 MAART. “Met een verdubbeling van het spoor zie je alsmaar treinen langsflitsen. Dat is niet goed voor de boeren. Er is ervaring met windmolens. Als je die alsmaar ziet draaien, word je in je hoofd ook niet goed.”

De boeren in de Ronde Venen putten uit een rijke ervaring in hun strijd tegen oprukkend trein- en autogeweld. Begin deze week was in Mijdrecht de eerste hoorzitting inzake de Corridorstudie Amsterdam-Utrecht en het werd duidelijk dat menig boer reserves heeft. Voor een bedrag van ongeveer 2,5 miljard gulden wordt alle infrastructuur voor spoor, weg en water tussen die twee steden aangepast voor de volgende eeuw.

Het spoor wordt verdubbeld en vrij van overgangen, zodat de hogesnelheidstrein vaart kan maken. De A-2 zou moeten worden verbreed naar twee maal vier en misschien zelfs vijf stroken. Ook het verkeer in het Amsterdam-Rijnkanaal zal toenemen. Dat alles davert door de kwetsbare 'wetlands' van Vinkeveen en Loosdrecht. De operatie wordt dan tevens benut om enkele ecologische verbindingszones aan te brengen, zodat fauna een kans krijgt om heelhuids de andere kant van de verkeersbarrière te bereiken.

De Corridorstudie beoogt vooral de bereikbaarheid van Schiphol en Amsterdam te verbeteren. Weliswaar hebben maatregelen de congestie bij Oudenrijn (tijdelijk) verholpen, maar nu treedt er weer verstopping op aan het andere eind van de corridor. De filegraad (de lengte vermenigvuldigd met de duur) is bij Abcoude van 1987 tot 1990 gestegen van 27.200 naar 67.300 'kilo-minuten'. Tussen 1990 en 1992 is het aantal files tussen Utrecht en Amsterdam met zestig procent toegenomen. Al die drukte heeft overigens tot gevolg dat de A-2 zo'n twintig procent veiliger is dan de gemiddelde autosnelweg in Nederland.

In de Corridorstudie, opgesteld door Rijkswaterstaat en de Nederlandse Spoorwegen, is elke vierkante meter tussen Amsterdam en Utrecht onderzocht en dat heeft inclusief de kaarten een pak van zeven kilo opgeleverd. Toch is er iets over het hoofd gezien: de boeren. Rijkswaterstaat had gedacht als vanouds de benodigde grond aan te kopen, maar dat is het laatste waar boeren aan denken. Volgens de projectleider van de Corridorstudie, J. Dekker, wordt er nu naar gestreefd enkele boeren uit te kopen en via een kleine ruilverkaveling compensatie te vinden. Het probleem zit vooral in de aandacht voor de natuur, meent Dekker. “Langs de weg komt een strook van dertig meter extra voor de ecologische inpassing en dat vinden die boeren een beetje onzin.”

Ook het streven om in ruil voor de 280 hectare grond die met de uitbreiding van spoor en weg gemoeid is, elders 150 hectare aan natuurwaarden te realiseren, kan een complicatie opleveren. Dat laatste kan immers alleen met de vrijwillige medewerking van de boeren.

Niettemin is Breukelen “heel blij” met de voorstellen, zegt A. van Dam, hoofd Algemene Zaken bij de gemeente. De afrit van de A-2 zal aanzienlijk verbeteren en de verdubbeling van het spoor gaat gepaard met de aanleg van een viaduct. “In een heel uur zijn de spoorbomen nu een half uur gesloten en dat is narigheid natuurlijk.”

Ook voor de stad Utrecht leek de Corridorstudie een gouden kans om enkele knelpunten op te lossen. Amsterdam-Rijnkanaal en A-2 scheiden de stad nu van het uitbreidingsgebied in Vleuten-De Meern. Met de aanleg van de A-2 in een tunnel zou daarboven ruimte vrijkomen voor woningbouw in het kader van de compacte stad. Die optie lijkt niet haalbaar; een tunnel van twee kilometer kost meer dan 660 miljoen gulden en staat in geen verhouding tot de 960 miljoen gulden die met het hele tracé van de A-2 is gemoeid. “En aan het einde van die tunnel komt het geluid er toch uit”, aldus Dekker.

De milieugroeperingen zien geen heil in de uitbreiding van de A-2. Volgens berekeningen van het bureau McKinsey leidt verbreding van hoofdverbindingen tot 25 procent meer automobiliteit. 'De economische belangen van Nederland-Distributieland krijgen ook in de Corridorstudie uiteindelijk voorrang op de natuur- en milieubelangen', aldus de milieu-organisaties. Zij zijn voorstander van uitbreiding van het spoor en een snelheidsbegrenzing van tachtig kilometer per uur op de A-2. Pas als dat onvoldoende effect sorteert, zijn andere ingrepen bespreekbaar. Dat is ook het standpunt van de gemeente Abcoude. Verbreding van de A-2 heeft geen zin, stelt H. Noordhoff, beleidsambtenaar voor ruimtelijke ordening. “Amsterdam voert een autoluw beleid en moet een gigantisch aantal parkeerplaatsen aan de rand van de stad aanleggen. Die ruimte is er niet, dus dat leidt hier dan toch weer tot congestie en sluipverkeer. En als mensen dan besluiten om maar de trein te nemen, hoeft de A-2 niet te worden uitgebreid.”

    • Bert Determeijer