Muffe kamers en angstzweet; Knap getekend griezelverhaal van Scott Hampton

Scott Hampton: The Upturned Stone. Uitg. Kitchen Sink Press, 64 blz. Prijs ƒ 35,-

Het woord 'huiveringwekkend' is, als aanbeveling voor een spannend boek, aan inflatie onderhevig. Wie wel eens flapteksten van thrillers bestudeert, heeft zich waarschijnlijk aangeleerd termen als 'huiveringwekkend' en 'bloedstollend' te vertalen in 'spannend bedoeld'. Toch bestaan er wel degelijk boeken (en films) die zó spannend zijn dat ze een, niet onprettige, fysieke reactie bij de lezer/kijker teweeg brengen. Het lichaam verstijft enigszins en de daaropvolgende reactie is - inderdaad - het huiveren, waarbij de schrik en bijbehorende verstijving worden afgeschud.

Sinds Stanley Kubricks verfilming van The Shining me tot in mijn ruggegraat raakte, heb ik niet meer zo in spanning gezeten als bij het lezen van The Upturned Stone, een 'graphic novella' van de Amerikaan Scott Hampton. De auteur vertelt zijn verhaal in prachtige geaquarelleerde platen en voegt, waar nodig, teksten toe. Soms zitten die twee verteltechnieken elkaar in de weg: tekstballonnen vormen nu eenmaal zelden een verrijking van een tekening. Gelukkig blijft de schade beperkt. Hampton beschikt bovendien - allerminst vanzelfsprekend bij striptekenaars - over schrijftalent. De teksten zijn helder en bondig, de dialogen geloofwaardig.

Maar het boek ontleent zijn kracht vooral aan Hamptons teken- en aquarelleer-vaardigheden. Die laten zich alleen in superlatieven beschrijven: de manier waarop hij het onuitgesprokene tastbaar weet te maken is razend knap. Zelfs ogenschijnlijk vrolijke platen als die van football spelende jongens in de avondschemering of badende recreanten bij een meertje zijn van die onheilspellende sfeer doortrokken. Uit het album stijgt de lucht op van rottende bladeren, muffe kamers en angstzweet.

Het eigenlijke verhaal stelt niet eens zo veel voor: vier jongens ontdekken wie verantwoordelijk is voor de gruwelijke moord op een jongen die naamloos op het kerkhof begraven ligt. Zoals bij veel goede griezelverhalen wordt de plot overschaduwd door de sfeertekening. Het lukt Hampton met beangstigende overtuigingskracht de nachtmerries van de vier jongens tot leven te wekken. Hij bouwt daarmee de spanning zorgvuldig op en gebruikt tijdens de ontknoping van het verhaal gedurende veertien pagina's geen enkel woord.

Bewerkt tot een roman of film zou het broze evenwicht van The Upturned Stone onherroepelijk verstoord raken en verschralen tot een onbeduidend pulp-verhaaltje. Hampton zegt en toont echter niet meer dan absoluut noodzakelijk is en biedt de verbeeldingskracht van de lezer daarmee de nodige ruimte.

    • Erik Spaans