Den Haag en Breda strijden om het tracé in het zuiden

De onzekerheid over het trace van de hoge-snelheidslijn bezuiden Rotterdam is beperkt. De plaats waar de spoorlijn de grens over komt bepaalt in grote lijnen waar het spoor tot Rotterdam zal lopen. Probleem is alleen dat het alsmaar niet wil lukken om met Belgie over die grensovergang overeenstemming te bereiken. De Belgen willen de trein op een andere plaats het land uit laten rijden dan waar Nederland hem erin wil hebben. Het kabinet heeft sinds het begin een voorkeur gehad voor een trace langs de A16, het zogeheten F-trace. De oppositie hiertegen is samengebald in Breda, waar dit trace vlak langs loopt. Afgelopen herfst stuurden B en W van Breda een brief op poten naar minister Maij-Weggen. “Ze moeten in Den Haag niet denken dat we het erg vinden, we vinden het dramatisch”, aldus burgemeester E. Nijpels bij die gelegenheid.

De bezwaren van Breda zijn drieledig. In de eerste plaats zou de hoge-snelheidslijn te grote ingrepen in de plaatselijke infrastructuur vergen. Zo zouden splinternieuwe kantoren in het bedrijvenpark Westerhage tegen de vlakte moeten. Ook panden in een ander bedrijvenpark, Hazeldonk, alsmede een tuinbouwveiling, een restaurant en een rioolzuivering zouden moeten worden gesloopt of aangepast. Naast deze economische schade, zou ook de natuur het moeten ontgelden, met name het dal van de riviertjes de Aa en Weerijs en het natuurgebied de Trippelenberg. Ten slotte vreest Breda dat de voorgenomen inlijving van de buurgemeente Prinsenbeek bij de komende gemeentelijke herindeling wordt doorkruist. Prinsenbeek en Breda worden nu al door de A16 en de spoorlijn Tilburg-Dordrecht van elkaar gescheiden, en daar zou de nieuwe spoorlijn nog bij komen.

Kortom, wat Breda betreft is de keuze duidelijk: het trace langs Roosendaal, het zogeheten H-trace, moet het worden. De Belgische regering is het daar roerend mee eens. De hoge-snelheidstrein zou dan over bestaand spoor van Antwerpen naar de grens rijden. Dat legt echter beperkingen op aan het aantal snelle treinen dat per uur over dit trace kan rijden: er moeten ook gewone intercity's en stoptreinen over. bpVoor Maij-Weggen was dat aanvankelijk onaanvaardbaar. Maar het alternatief dat de Belgen voorstelden, een trace langs de Antwerpse havens dat via Bergen op Zoom naar het noorden loopt, was nog minder aantrekkelijk. De spoorlijn zou dan dwars door de natuurgebieden Mattemburgh, Molenbeek, Lievensberg, Zoomland en Vrederust moeten. Het kabinet zwichtte voor de Belgische druk en plaatste in 1991 het H-trace bovenaan zijn lijstje.

xpOok nu gaat het om de keuze tussen het H-trace dat westelijk om Roosendaal loopt en het F-trace langs de A16. Vooralsnog is de sleutel in handen van de Belgen. De variant langs Roosendaal stuit naar verwachting op minder verzet in Brabant. Toch zullen ook dan de gemeenten langs het trace _ zoals Oud-Gastel en Zevenbergen _ bezwaren inbrengen. Het trace langs de A16 vergt eigenlijk alleen rond Breda grote ingrepen in het landschap. Het verzet is geconcentreerd op een plek, maar wel des te heviger.

Dichter bij Rotterdam is Barendrecht een gemeente die de hoge-snelheidslijn in elk geval voor de deur krijgt. “Getroffen door alle zeven plagen van het oude Egypte”, zei Maij-Weggen op een bijeenkomst over de Betuwelijn over deze gemeente . Want ook de goederenspoorlijn van de Maasvlakte naar Duitsland passeert Barendrecht, en bovendien worden er in het kader van de Rail 21 plannen van de Nederlandse Spoorwegen al twee sporen bijgelegd.

Het H-trace zoals dat drie jaar geleden in het kabinetsplan figureerde wijkt af van dat in het huidige voorstel. Toen was het nog de bedoeling vanaf Roosendaal pal naar het noorden te gaan en bij Willemstad via een tunnel onder het Hollands Diep naar de Hoekse Waard. Langs de westelijke rand van Barendrecht zou het spoor dan aansluiten op de bestaande spoorlijn door de Willemspoortunnel. Het huidige H-trace buigt direct na Roosendaal af naar het oosten, om bij Moerdijk samen te vloeien met het F-trace.

Dit betekent dat het trace van Moerdijk tot Rotterdam vrijwel vastligt. Via een brug over het Hollands Diep en vervolgens via tunnels onder de Dordtse Kil en de Oude Maas door, oostelijk langs Barendrecht naar de Willemspoortunnel.

    • Dick van Eijk