Zeer veel schizofrenie onder migranten uit Suriname en Marokko

Eerste-generatie-migranten uit Suriname, de Nederlandse Antillen en Marokko worden veel vaker met schizofrenie opgenomen in psychiatrische ziekenhuizen opgenomen als hun in Nederland geboren leeftijdgenoten.

Uit gegevens van het Nederlandse Patiëntenregister Intramurale Geestelijke Gezondheidszorg (PIGG) uit 1990 blijkt dat jonge mannen (onder de 44 jaar) uit Suriname en de Antillen 4 tot 5 keer zo vaak met schizofrenie worden opgenomen. Bij vrouwen uit Suriname was de opnamefrequentie, afhankelijk van de leeftijd, 2 tot 5 keer zo hoog. Bij jonge Marokkaanse mannen was het aantal opnamen eveneens sterk verhoogd, maar dit was niet zo bij Turkse mannen en vrouwen en evenmin bij Marokkaanse vrouwen (Nederlandse Tijdschrift voor Geneeskunde, 12 feb)

Er bestaat een vermoeden dat maatschappelijke problemen, zoals werkloosheid, slechte behuizing en een laag inkomen, de kans op een opname vergroten. Uit dit onderzoek bleek er evenwel geen significant verschil in bron van inkomsten of verblijfssituatie vóór de opname te bestaan. Van de autochtone patiënten had 14% een baan en van de Surinamers 7%, alleen woonde respectievelijk 35% en 24%.

De auteurs zien opvallende overeenkomsten met Britse onderzoeken in diagnosen en (hoge) incidentie van schizofrenie bij migranten uit het Caribisch gebied. Vooral het vergelijkbaar hoge aantal patiënten met de diagnose paranoïde toestand, reactieve psychose, drugspsychose en afhankelijkheid van drugs is opmerkelijk. De mogelijkheid dat het beeld vertekend is doordat Nederlandse artsen psychosen bij allochtonen ten onrechte aanzien voor schizofrenie, sluiten de schrijvers niet uit. Door de taalbarrière en culturele verschillen zou vooral bij Marokkanen en Turken een onjuiste diagnose gesteld kunnen zijn. De hypothese dat Surinaamse families relatief veel schizofrene patiënten voor medische behandeling naar Nederland sturen, snijdt in zijn algemeenheid waarschijnlijk geen hout.

De ervaring van een van de schrijvers van het artikel, psychiater J. Selten in Psychiatrisch Centrum Rosenburg in Den Haag, is dat vrijwel alle patiënten pas in Nederland voor het eerst psychotisch worden. Opvallend zijn de lage cijfers voor schizofrenie bij Turkse migranten. In 3 belangrijke Duitse onderzoeken werd hetzelfde gevonden.

De kans op het optreden van schizofrenie zou volgens sommige onderzoekers worden vergroot door discriminatie, langdurige werkloosheid, ontworteling en vervreemding. Maar mogelijke biologische oorzaken zoals het gebruik van cannabis, onvoldoende immuniteit voor een neurotroop virus in koude streken, cerebrale beschadiging door problemen rond de geboorte en een mutatie van een gen, zijn minstens zo interessant. De gevonden hoge opnamefrequenties wegens stoornissen in verband met druggebruik bij Surinamers, Antillianen en Marokkanen suggereren dat druggebruik bij deze bevolkingsgroepen een luxerende factor is bij het optreden van schizofrenie.