Ergenis Karpov verdwijnt na nederlaag van zijn aarstrivaal

LINARES, 10 MAART. Slechts een totale ineenstorting kan Anatoly Karpov in het supertoernooi van Linares nog afhouden van een van de zoetste eerste prijzen uit zijn loopbaan. De FIDE-kampioen brak zijn partij uit de tiende ronde tegen Kamsky af in een stand die volgens de kenners hoogstwaarschijnlijk niet meer dan remise belooft. Met ergernis sprak Karpov over de slordigheden die een snelle winst hadden bedorven, maar het was een wrevel die ruimschoots werd gecompenseerd door het ongeluk dat Kasparov overkwam in zijn partij tegen Kramnik. Juist nu hij zich geen enkele misstap kon veroorloven liet zijn aangeboren gevoel voor gevaar de PCA-kampioen in de steek. In een stelling waarin nog heel wat vragen onbeantwoord waren, speelde hij zijn koning naar een onzalig veld en kon twee zetten later opgeven. Voor de liefhebbers van sprekende mimiek in moeilijke momenten liet Kasparov na het uitvoeren van zijn blunder het hele scala aan ongeloof, afschuw en ergernis passeren dat zijn gezicht zo onnavolgbaar kan uitdrukken. Even later feliciteerde hij berustend zijn tegenstander en begeleidde hem naar de analyseruimte voor een zakelijke analyse. Het was Kasparovs eerste nederlaag in Linares sinds de openingsronde in 1991. Vanaf die partij tot gisteren was hij 47 partijen ongeslagen gebleven.

De partijen van Kasparov en Karpov werden om meer dan één reden met belangstelling tegemoet gezien. Niet alleen doet er buiten de twee K's allang niemand meer mee aan de strijd om de eerste plaats, zij hadden bovendien elk te doen met een speler die gewoonlijk tot hun invloedssfeer wordt gerekend. Kramnik werd ontdekt in de Kasparov-Botvinnik-school en is volgens Kasparov zo ongeveer de enige serieuze kandidaat om hem op te volgen. Kamsky heeft zich in het verleden zo vaak op uiterst vijandelijke wijze over Kasparov uitgelaten dat het niet verbaasde dat hij in ruime mate de sympathie van Karpov verwierf. Toch proberen beiden van dit imago verlost te worden. Vader Kamsky liet in Linares weten dat zijn zoon noch hij in het vervolg nog iets negatiefs over hun voormalige kwelgeest zouden zeggen. De reden waarom was vooral praktisch van aard. Nu Kasparov de scepter zwaait in de PCA stelde Rustam Kamsky: “Kasparov nodigt ons tenslotte uit voor toernooien.”

Kramnik probeert ook hardnekkig te bewijzen dat hij niet naar Kasparovs pijpen danst. Herhaaldelijk heeft hij al verklaard dat hij niemands advies nodig heeft, ook niet dat van Kasparov. Eventuele twijfelaars probeerde hij gisteren de mond te snoeren met ondernemend aanvalsspel. Bescheiden en relativerend als altijd raakte hij ook na zijn historische winst niet over zijn toeren. Zijn beleefde uitleg kwam dicht bij een verontschuldiging. “Normaal is het altijd zo dat Kasparov me de ene fantastische variant na de andere laat zien en ik alleen maar bewonderend toe kan kijken. Vandaag had ik geluk. Dit keer had hij niets gezien.”

Wit: Kramnik; zwart: Kasparov

1.Pg1-f3 Pg8-f6 2.c2-c4 g7-g6 3.Pb1-c3 Lf8-g7 4.e2-e4 d7-d6 5.d2-d4 0-0 6.Lf1-e2 e7-e5 7.d4-d5 Pb8-d7 8.Lc1-g5 h7-h6 9.Lg5-h4 g6-g5 10.Lh4-g3 Pf6-h5 11.h2-h4 g5-g4 12.Pf3-h2 Ph5xg3 13.f2xg3 h6-h5 14.0-0 f7-f5 15.e4xf5 Pd7-c5 16.b2-b4 e5-e4 17.Ta1-c1 Pc5-d3! 18.Le2xd3 e4xd3 19.f5-f6 Tf8xf6 20.Dd1xd3 Dd8-f8 21.Pc3-b5 Lc8-f5 22.Tf1xf5! Tf6xf5 23.Pb5xc7 Ta8-c8 24.Pc7-e6 Df8-f6 25.Ph2-f1 Tf5-e5 26.Tc1-d1 Df6-f5 27.Dd3xf5 Te5xf5 28.c4-c5 Lg7-f8! 29.Pf1-e3 Tf5-f6 30.Pe3-c4 d6xc5 31.b4-b5! Lf8-h6? Eendrachtig door beide spelers veroordeeld. Zwart had 31...Te8 moeten spelen, met ongeveer gelijk spel. 32.Td1-e1 Tc8-e8 33.Te1-e5 Te8-e7 34.Te5xh5 Te7-f7 35.Kg1-h2 Lh6-c1 36.Th5-e5 Tf6-f1 37.Te5-e4 Tf1-d1 38.Te4xg4+

38...Kh7?? Een erg dure misgreep. Na 38...Kh8 is het zeer de vraag of wit kan winnen. 39.Pc4-e5 Tf7-e7 40.Pe6-f8+ Zwart geeft het op. 40...Kh6 41.Tg6+ Kh5 42.g4+ Kxh4 43.Pf3 is mat.

    • Dirk Jan ten Geuzendam