Collaborateur Luitjens komt volgend jaar vrij

DEN HAAG, 10 MAART. De 74-jarige J. Luitjens, die in september 1948 bij verstek tot levenslange gevangenisstraf werd veroordeeld wegens collaboratie met de Duitse bezetter, komt eind maart 1995 vrij.

De gevangenisstraf van Luitjens is omgezet van levenslang tot zes jaar met aftrek van voorarrest. Die strafvermindering komt overeen met het advies van de bijzondere strafkamer van de rechtbank in Assen. De Tweede Kamer is vandaag van de strafvermindering op de hoogte gesteld door staatssecretaris Kosto (justitie).

Luitjens werd drie jaar na de oorlog tot levenslang veroordeeld wegens opzettelijke hulpverlening aan de vijand in oorlogstijd. Als landwachter in Noord-Drenthe was de uit Roden afkomstige Luitjens betrokken bij het opsporen van joden en mensen uit het verzet, waarbij hij vaak hard optrad. Voor zijn veroordeling was hij uit het bewaringskamp Westerbork naar het buitenland ontsnapt.

In 1992 werd Luitjens, inmiddels een gepensioneerde professor in de plantkunde, de Canadese nationaliteit ontnomen en door de Canadese autoriteiten op het vliegtuig naar Nederland gezet. Hij werd direct ingesloten.

Begin vorig jaar diende Luitjens een verzoek in tot strafvermindering. De bijzondere strafkamer van de rechtbank in Assen adviseerde zijn gevangenisstraf te verminderen tot zes jaar met aftrek van voorarrest. Staatssecretaris Kosto vond dat hij dit “zorgvuldig onderbouwde advies” moest volgen. Volgens de bewindsman ligt het besluit tot strafvermindering in de lijn van de behandeling van eerdere, vergelijkbare gevallen.

Volgens Kosto spelen het tijdsverloop en de gewijzigde opvatting over de bestraffing van dit soort delicten een belangrijke rol bij de strafvermindering. Ook hebben zijn “correcte levenswandel” na zijn ontvluchting en zijn hoge leeftijd meegewogen bij het besluit.

Overeenkomstig de praktijk in dit soort gevallen zijn het Centraal Orgaan Voormalig Verzet en Slachtoffers en de Stichting Samenwerkend Verzet 1940-1945 vooraf geïnformeerd over de beslissing.