Ben van Schaik; Een eersteklas verkoper

Een open, vriendelijke man, wars van onwerkbare compromissen. Bovendien een marktgerichte-, eersteklas verkoper, bij wie de teamgeest in het bedrijf centraal staat. Over de 49-jarige van Mercedes Benz afkomstige ir. Ben van Schaik, die per 1 april de na een bestuurscrisis afgetreden Fokker-topman Erik-Jan Nederkoorn opvolgt, valt uit de monden van mensen die nauw met hem hebben samengewerkt nauwelijks een onvertogen woord op te tekenen.

Bij Mercedes Benz wordt in verband met de benoeming van Van Schaik bij Fokker gesproken over 'het best bewaarde geheim van Daimler'. Algemeen wordt er van uit gegaan dat Dasa-president en president-commissaris van Fokker Jürgen Schrempp het meesterbrein is achter de coup om zijn oude 'kameraad' Van Schaik naar voren te schuiven bij Fokker. Schrempp wil na het vertrek van Nederkoorns voorganger Frans Swarttouw eindelijk weer eens een marktgerichte onderneming van Fokker maken, die niet alleen prachtige regionale vliegtuigen bouwt, maar ze nog weet te verkopen ook.

“De keus van Van Schaik voor Fokker is erg gelukkig”, meent een Fokker-directeur die onder Nederkoorn deel uitmaakte van de zogeheten 'task-force'. Die taakgroep pleitte al vurig voor meer marktgerichtheid bij Fokker en het doorbreken van de 'ingenieurs-cultuur' die scheppen met geld kostte zonder dat daar in de vorm van verkochte vliegtuigen voldoende rendement tegenover stond. “Van Schaik is een marketing-directeur met een echt track-record. Als je auto's kunt verkopen kan je ook vliegtuigen verkopen. Want de autohandel is pas echt een business waar de meest smerige trucs worden uitgehaald. Daarom is dit een zeer handige zet van Schrempp.”

Taalbarrières, cultuurverschillen of verschil van mening ontbreken tussen Schrempp en Van Schaik, die beiden afkomstig zijn van de truckdivisie van Mercedes Benz.

Ben van Schaik startte zijn carrière na een ingenieursstudie in Apeldoorn en zijn militaire dienst bij de Utrechtse truckdealer B. Pordon, een bedrijf met 130 mensen en één van Mercedes' grootste klanten in Nederland. “In minder dan geen tijd had Van Schaik als verkoper het hele rayon onder zich”, herinnert Pordon zich de rappe verkoper, bovendien een snelle denker die goed van de tongriem was gesneden. “Voordat je de vraag kunt stellen heeft hij het antwoord al gegeven.”

Na Mercedes Benz Nederland (1974 -1978) kwam Van Schaiks carrière pas werkelijk in een stroomversnelling toen hij via Mercedes Engeland (1978) een jaar later terecht kwam op het hoofdkantoor van Mercedes Benz in Stuttgart. Daar stond hij nog een maand aan het hoofd van de totale vrachtwagendivisie voor Europa, die vorig jaar een omzet van 12 miljard D-mark genereerde. Bij Mercedes omschrijft een medewerker Van Schaik als “een generalist. Een man die als geen ander het bewerken van de markt beheerst”.

Een dergelijk profiel sluit naadloos aan bij de visie die Jürgen Schrempp heeft over Fokker. “Met deze nieuwe topman wordt weer een stukje van de ideëen van Frans Swarttouw bij Fokker teruggehaald”, zegt een voormalig Fokker-medewerker. “Alleen met dit verschil dat Van Schaik volledig gedekt wordt door het moederbedrijf Dasa. Daardoor heeft hij alle gelegenheid om snel orde op zaken te stellen. Desnoods met de botte bijl.”