'Zwarte Jan' gerestaureerd in AHM

AMSTERDAM, 9 MAART. Het gerestaureerde en schoongemaakte schilderij van Rembrandt, De anatomische les van Dr. Deyman (links) uit 1656 is vanaf vandaag in het Amsterdams Historisch Museum te zien, met nog zes andere doeken van anatomische lessen uit de eigen collectie.

Op de expositie, getiteld 'Welkom Rembrandt' (t/m 17 april) wordt de veelbewogen geschiedenis van het Rembrandts 'Dr Deyman' gepresenteerd. Het huidige schilderij van 1 bij 1,34 m is slechts een deel van het oorspronkelijke doek van 2,75 bij 3 m. Rembrandt schilderde het als groepsportret voor het Amsterdamse Chirurgijnsgilde. Het toont de demonstratie in ontleedkunde die dr. Johan Deyman (1619-1666) in 1656 verrichte op de hersens van Joris Fonteyn, alias Zwarte Jan. Hij was een kleermaker die nadat hij voor de vijfde keer was opgepakt voor een roofoverval en messentrekkerij de doodstraf kreeg. Deyman was op het doek, blijkens een schets van Rembrandt (rechts) omringd door acht collega's. Na een brand in het Anatomisch Theater in De Waag op de Nieuwmarkt in 1723 werd het beschadigd, en teruggebracht tot het huidige formaat. Dr. Deyman verloor daarbij zijn hoofd. In 1931 werd het doek door een man in het Rijksmuseum (dat het tot dit jaar in bruikleen had sinds 1882) met een bijl beschadigd, maar ook dat overleefde het doek.