Voor nieuwbouw woningen; Gemeente krijgt eerste recht bij aankoop grond

DEN HAAG, 9 MAART. Een aantal gemeenten krijgt voorrang bij de aankoop van grond voor woningbouw. Het gaat om de gemeenten in de dertien stedelijke knooppunten.

Staatssecretaris Heerma (volkshuisvesting) en minister Alders (ruimtelijke ordening) zullen over het voorkeursrecht nog voor de zomer een voorontwerp van wet naar de Tweede Kamer sturen. Alders kondigde dit gisteren aan bij een overleg met de Tweede Kamer over de voortgang van de woningbouw.

Vooral in de Randstad en in de stedelijke knooppunten van Gelderland en Noord-Brabant is onvoldoende ruimte voor woningbouw. Voor alle stedelijke knooppunten geldt dat de woningbouw wordt vertraagd doordat veel grond wordt opgekocht door derden.

Het voorkeursrecht voor gemeenten bij aankoop van grond voor woningbouw is een gevoelig onderwerp. In 1977 struikelde het kabinet Den Uyl over de grondpolitiek, vooral door toedoen van het CDA. Volgens het Kamerlid Koetje van deze partij gaat het nu echter om “een veel minder breed voorstel”, dat bovendien alleen zal gelden voor de gemeenten in de stedelijke knooppunten.

Het voorkeursrecht voor gemeenten geldt nu al voor de stadsvernieuwingsgebieden. Al jaren wordt gepleit voor uitbreiding van dit recht naar de bouwlocaties in en rond de stedelijke knooppunten. Het kabinet wil wonen en werken in deze knooppunten concentreren, om zo de mobiliteit in Nederland terug te dringen. Gemeenten dringen erop aan meer mogelijkheden te krijgen hier betaalbare woningen te bouwen.

Aankoop door derden heeft een prijsopdrijvend effect. Bedoeling is dat in de nieuwe bouwlocaties een verhouding van 70 procent woningen in de vrije sector en 30 procent in de gesubsidieerde sector komt. Uit onderzoek in opdracht van de Rijksplanologische Dienst bleek onlangs dat in sommige gebieden meer dan de helft van de grond in handen is gevallen van speculanten, aannemers en projectontwikkelaars.

De Raad voor Onroerende Zaken (ROZ) noemt het voorstel van Alders en Heerma “niet meer van deze tijd”. Volgens directeur P. Vismans is het niet zozeer speculatie die de gemeenten parten speelt, alswel problemen als bodemsanering, functieverandering, bedrijfsverplaatsing en inspraaktermijnen.