Manipulatie met Japanse rijst levert hysterie bij bevolking op

TOKIO, 9 MAART. De paradox van het hedendaagse fin de siècle: lange rijen voor de winkels in het overvloedige Japan. Er heerst acute schaarste. Schaarste aan rijst, zonder rijst is geen Japanse maaltijd denkbaar.

Aanstichter van het kwaad zijn de bureaucraten van het ministerie van landbouw, bosbouw en visserij. Afgelopen maandag kwam de oekaze dat voortaan alle rijst moest worden gemengd met buitenlandse rijst. Alleen in mengvorm mocht nog Japanse rijst worden verkocht.

Dat bracht een schok teweeg onder de miljoenen liefhebbers van inheemse rijst. Massaal begon het publiek Japanse rijst te hamsteren. Woedend zijn de reacties: “Waar halen ze het recht vandaan ons de vrijheid te ontnemen om te consumeren wat we zelf willen”, zei een verontwaardigde inwoner in een lange rij in Tokio.

Het hamsteren heeft de voorraden snel doen slinken. Veel winkels en supermarkten in heel Japan moeten 'nee' verkopen. Al gauw kwamen de geruchten op gang: de handel houdt Japanse rijst achter, ze wil profiteren van de prijsstijging. Op de zwarte markt worden goede zaken gedaan. Televisiestations spreken van een hysterie. In de zuidelijke provincie Okayama namen provinciale staten gisteren unaniem een motie aan waarin zij zich uitspreken tegen het mengen.

Omdat door de slechte zomer vorig jaar de rijstoogst op een mislukking was uitgelopen, werd Japan gedwongen een doodzonde te begaan: rijst invoeren op een markt die om allerlei gezochte redenen decennia lang gesloten is gehouden. Het kwam de autoriteiten niet slecht uit. In het kader van de GATT zou Japan zijn markt toch al mondjesmaat moeten openen. Door op de schaarste te wijzen, kon orthodoxe tegenstanders de mond worden gesnoerd.

Alsof ze bang waren dat na jaren van anti-propaganda buitenlandse rijst niet zou aanslaan, verboden de autoriteiten eerst dat buitenlandse rijst 'los' werd verkocht. Buitenlandse rijst mocht alleen worden geconsumeerd als ze was gemengd met Japanse rijst. Ook dat lokte veel verontwaardiging uit. Velen wilden wel eens buitenlandse rijst proeven en vergelijken met inheemse rijst. Waarom mogen we zelf niet beslissen of we alleen buitenlandse rijst willen eten, zo klonk het verwijt. Het mengen deed anderen juist vrezen dat de schaarse inheemse rijst nog schaarser zou worden. Zo was het hamsteren begonnen.

Als om het onbegrip te voeden, kwamen de bureaucraten van het ministerie van onderwijs met een eigen oekaze. In kantines van scholen en universiteiten mocht geen buitenlandse, alleen Japanse rijst worden verkocht. De jonge generatie moest in de Japanse traditie worden opgevoed en mocht niet blootstaan aan buitenlandse invloeden, zo leek de ratio achter dit besluit.

Toen niet alleen alle buitenlandse rijst, maar vervolgens ook alle Japanse rijst moest worden gemengd, was het hek van de dam. Gisteren riep het ministerie van landbouw de bevolking op tot kalmte. Het zou eerdaags met nieuwe maatregelen komen. Japan houdt zijn hart vast.

Wat de Japanse consument vooral steekt is dat Japanse rijst moet worden gemengd met ten minste twintig procent Thaise rijst - uitgerekend de rijst die niet zo lekker is. Chinese rijst, die net zo lekker is als Japanse rijst, heeft door bureaucratisch mismanagement de winkels niet bereikt. Nog vorige week hadden de media met veel bombarie gemeld dat in Thaise rijst allerlei ongerechtigheden zaten, tot aan dooie ratten en kakkerlakken toe. Gochisoosama. Goede bekomst.

    • Paul Friese