Tuinders onthalen CDA'ers op boegeroep

NAALDWIJK, 8 MAART. “We worden beroofd en wat doet de politiek eraan?” Een boze tuinder krijgt alle ruimte om zijn hart te luchten, gisteravond op een CDA-manifestatie in Naaldwijk. Na een lange aanloop komt hij bij lijsttrekker Brinkman uit: “In november heb ik gezegd dat het CDA bij de verkiezingen dik verlies zou gaan lijden. Ook omdat er vroeger goed overleg was met de tuinders en nu alleen maar afbraak. En als er geen maatregelen worden genomen is het ook te laat op 3 mei en komt mijn voorspelling weer uit. Als ik Brinkman zie, denk ik 'Goeie man, waar ben je mee bezig'. Eerst zegt hij dat de AOW vier jaar bevroren wordt. Toen hij zijn vader en zijn moeder erbij haalde, dacht ik 'Nou ben je goed bezig', maar even later is hij opeens weer de koele, kouwe kikker.” Dan grijpt de discussieleider in. Zo is het welletjes.

Voor minister Bukman (landbouw) en staatssecretaris Van Rooy (economische zaken) is het tijdens de forumdiscussie duidelijk. In het Westland is nog veel zendingswerk te doen. De sympathie van de tuinders terugwinnen lukt niet op een achternamiddag, zo was duidelijk na bezoeken aan bedrijven in de regio.

Vooral Bukman werd aangesproken op zijn beleid. Bijvoorbeeld door de tuindersvrouw die hem kapittelde over de tijdrovende vergunningaanvragen om milieuvriendelijke investeringen te kunnen plegen in haar orchideeënkwekerij. Bukman: “Dat kan sneller en daar moet u de overheid op aanspreken.” Tuindersvrouw: “Dat is uw schuld, dat heeft u gedaan.” Bukman: “Dan moeten we daar wat aan doen.”

Boegeroep klinkt uit het publiek, de kreet 'gasbriefie' klinkt door de zaal, verwijzend naar het vertrouwelijke briefje van Bukman aan collega en partijgenoot Andriessen, waarin hij er uit electorale overwegingen voor pleit de gasprijs te verlagen. Bukmans reactie op het boegeroep valt ook verkeerd: “Ik wil dat laatste ook wel intrekken.”

De tuinders hebben het CDA na de landelijke protestbijeenkomst van hun beroepsgroep in Bleiswijk, een maand geleden, niet uit het oog verloren. Had minister-president Lubbers zich daar niet sterk gemaakt voor verlaging van de gasprijs voor tuinders, iets wat gisteravond als “een boterzachte belofte” werd omschreven? De krachtige taal van de premier werd niet met tuindersstemmen beloond, zo bleek vorige week bij de gemeenteraadsverkiezingen.

Volgens een recente enquête van het weekblad Groente en Fruit onder 563 tuinders zal hun steun aan het CDA bij de Tweede-Kamerverkiezingen nog geringer zijn. Bij de vorige Kamerverkiezingen stemde bijna 58 procent van de geënqueteerde tuinders CDA, slechts 35,3 procent zegt dat op 3 mei ook te zullen doen.

Aan de doelstelling van de avond - 'met elkaar in gesprek zijn' - wordt in sociaal-cultureel centrum De Naald ruimschoots voldaan. Met het voorlezen van een bijbelpassage uit Mattheüs over 'niet heersen, maar dienen' maakt discussieleider D. van Hemmen, CDA-gedeputeerde in Flevoland, duidelijk wat de rol van de partij in deze moeilijke dagen moet zijn.

Bukman en Van Rooy proberen de tuinders gerust te stellen. Ze onderstrepen dat de toetreding van Zweden, Oostenrijk en Finland tot de Europese Unie goed nieuws is voor het Westland omdat dat dat landen zijn die tuinbouwprodukten louter importeren. Van Rooy verklaart de oorlog aan de regeltjes, waarbij ze een vereenvoudiging van de geneesmiddelendistributie als lichtend voorbeeld noemt. Maar de tuinders willen het allemaal pas geloven als ze het hebben gezien. “Slijmerd”, mompelt een van hen als de minister stelt dat de tuinbouw terecht toekomst eist.

Bukmans constatering “dat het CDA verreweg de meeste inspanningen heeft verricht voor de tuinbouw” wordt voor kennisgeving aangenomen. “Een land dat geen oog heeft voor de belangen van zijn land- en tuinbouw gooit zijn eigen glazen stad in” is een ministeriële kwinkslag waar de tuinders niet om kunnen lachen.

Nadat de voorzitter van de vakgroep tuinbouw van de Christelijke Boeren- en Tuindersbond de handen op elkaar heeft gekregen voor een oorlogsverklaring aan het adres van de milieubeweging, heft gospelkoor 'Wave' een lied aan. “We gaan zingend ten onder”, zegt een tuinder. Meer vertrouwen in zijn partij heeft hij nog niet gekregen: “Dat gekwek haalt niks uit.”