Tartaren

Het artikel 'De thuiskomst der Tataren' bracht de volken in Zuid-Rusland mooi onder de aandacht (NRC Handelsblad, 19 februari). Maar de kop was mij iets te mooi. 'Thuiskomst' suggereert rust, misschien zelfs geluk. Ik vrees dat dat voor vele volken in Zuid-Rusland niet was weggelegd. Terecht merkt Hans Nijenhuis op, dat toen de Duitsers Rusland binnenvielen een deel van deze volken de zijde van Duitsland kozen omdat zij zich onderdrukt voelden door de Russen. Dat zal vermoedelijk meer uit eigenbelang zijn gebeurd dan uit liefde voor de Duitsers. Dat begrepen de Duitsers wel en zij plaatsten deze 'overgelopen Russen' ver weg, doch wel aan het front.

Weinig bekend is het feit dat vele 'Russen' aan het front zich overgaven aan de geallieerden. Er waren dus vele krijgsgevangen 'Russen' in Engeland. Engeland zond er tijdens de oorlog vele tienduizenden terug naar Rusland. Daar zat Stalin en die kende geen pardon voor overlopers. Zo vertrok het Nederlandse passagiersschip van de KPM (varende onder gezagvoerder K.U. Noordenbos en nu gecharterd door British Navy) op 31 maart 1945 van de Britse haven Gourock met zo'n kleine tweeduizend krijgsgevangen Russen. Zij beleefden hun thuiskomst in Odessa op 14 april 1945 slechts enkele weken te vroeg om ooit nog eens een echte 'thuiskomst' mee te kunnen maken.

    • F.A. Dam