G10: reguleren van speculatieve fondsen onnodig

AMSTERDAM/BASEL, 8 MAART. De centrale banken van de groep van tien grootste industrielanden (G10) koesteren op korte termijn geen plannen om de praktijken van speculatieve 'hedge funds' aan banden te leggen.

Dit heeft Bundesbank-president Hans Tietmeyer gisteren in Basel gezegd na afloop van het maandelijkse overleg van de bankpresidenten.

De forse koersdalingen op de obligatiemarkten van de afgelopen weken werden met name aangejaagd door termijnverkopen door zogenoemde 'hedge funds', omvangrijke beleggingsfondsen die speculatieve posities innemen op de financiële markten. “We volgen deze technieken nauwgezet, maar denken niet dat er voorlopig reden is tot regulering,” zei Tietmeyer. “We zullen er mee moeten leren leven.” De koersval op de obligatiemarkt noemde Tietmeyer “een noodzakelijke correctie, nadat de markten zichzelf voorbij hadden gelopen”. Hij voegde daaraan toe dat gepraat was over de invloed van de technieken in het algemeen, en niet alleen door de fondsen.

Hedge funds zijn beleggingsfondsen die hun investeringen niet spreiden, maar juist op enkele markten concentreren. Door hun beperkte aantal deelnemers en vaak een vestiging in landen als de Bermuda's of de Kaaiman-eilanden, ontlopen zij de strenge regulering door de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC). Waarnemers veronderstellen dan ook dat directe regulering door de centrale banken geen zin zou hebben, omdat de fondsen zich buiten hun jurisdictie bevinden.

Hoeveel hedge funds er precies zijn, en hoeveel vermogen er bij deze fondsen is ingelegd, is onbekend. De meest recente schattingen gaan uit van een bedrag van tussen 50 miljard dollar en 80 miljard dollar dat door de fondsen samen wordt beheerd. In de jongste editie houdt het Britse weekblad The Economist het aantal op rond de 800 Amerikaanse hedge funds, met een vermogen van tussen 75 miljard en 100 miljard dollar. De grootste, het op de Nederlandse Antillen gevestigde Quantum Fund van George Soros, het Tiger fonds, Omega en Steinhardt, beheren gevieren in totaal een inleg van in totaal 25 miljard dollar. Volgens financiële bronnen in Londen verloor Steinhardt de afgelopen weken 600 miljoen dollar op obligatieposities. Alleen al afgelopen woensdag zou dit fonds voor 1 miljard gulden aan Duitse en Nederlandse obligaties hebben gedumpt.

Omdat hedge funds met leningen werken om de rentabiliteit op hun vermogen te vergroten, is het bedrag dat zij werkelijk investeren veel hoger. Bovendien vergroten de fondsen hun financiële slagkracht door gebruik te maken van van financiële derivaten, zoals opties, termijncontracten en swaps (het ruilen met derden van inkomensstromen op verschillende obligaties, deposito's of aandelen). Met dergelijke instrumenten kunnen beleggers hun portefeuille indekken ('hedgen') tegen koersverliezen, maar er kan ook actief mee worden gespeculeerd.

De scherpe koersbewegingen die het 'instappen' en 'uitstappen' van hedge funds in de financiële markten veroorzaakt, zijn niet de enige bron van zorg voor de toezichthouders. De Federal Reserve Board en de Bank of England concentreren zich vooralsnog op de rol van de commerciële banken bij het lenen van kapitaal aan de fondsen. Omdat het vermogen van veel hedge funds maar een klein deel uitmaakt van hun beleggingen, kunnen eventuele grote verliezen er toe leiden dat de fondsen niet langer in staat zijn om de leningen af te lossen.