Bonden onder druk door debat sociale zekerheid

PAG.13: ACHTERGROND

ROTTERDAM, 8 MAART. Tussen de vakcentrale FNV en de aangesloten bonden zijn grote spanningen gerezen. De bonden vinden dat de FNV-top in centraal overleg met werkgevers onverantwoorde concessies heeft gedaan.

Dit valt op te maken uit gesprekken met bestuurders en medewerkers van vakcentrale en bonden. De Industriebond FNV spreekt openlijk over “het failliet van de overlegeconomie”.

Onder druk van de bonden heeft de vakcentrale de concessies inmiddels wel ingetrokken, maar dat heeft de wrevel niet weggenomen.

Het ongenoegen concentreert zich rondom drie kwesties. De bonden zijn verbolgen over de toezeggingen die de FNV-top vorige maand aan werkgevers en kroonleden in de Sociaal-Economische Raad (SER) heeft gedaan over het te voeren sociaal-economische beleid op middellange termijn. Daarnaast groeit bij de bonden de ergernis over de geringe resultaten van het Najaarsakkoord dat de FNV-top in november met de werkgevers sloot en dat wel leidt tot nieuwe CAO's zonder loonsverhoging, maar niet tot afspraken over behoud en/of uitbreiding van werkgelegenheid, zoals volgens de bonden ook de bedoeling was. Tenslotte verschillen vakcentrale en bonden diepgaand van mening over de toekomst van de sociale zekerheid. De aanvankelijke bereidheid van de FNV-top in SER-verband over de sociale zekerheid te adviseren, bestempelen de bonden als een blunder. “Moet de vakbeweging degene zijn die de deur naar een ministelsel openzet?”

De interne problemen van de grootste vakcentrale hebben er inmiddels toe geleid dat de werkgroep die onder leiding van FNV-voorzitter J. Stekelenburg studeert op een nieuwe organisatie en structuur voor de vakcentrale, zijn werk op een laag pitje heeft gezet. Het is de bedoeling dat de FNV daarover in het najaar een speciaal congres houdt, maar de beide grootste bonden (AbvaKabo en Industriebond) hebben er op aangedrongen die bijeenkomst te schrappen. “We komen er niet uit. Afblazen spaart ons tenminste een publieke afgang”, aldus een bondsbestuurder.

Gisteravond werd duidelijk dat de SER er niet in zal slagen een unaniem advies uit te brengen over het sociaal-economische beleid dat het volgende kabinet moet voeren. De FNV zal over belangrijke onderdelen van het eerder gesloten compromis een minderheidsstandpunt innemen. Zo keert de FNV zich tegen de opvatting van de meerderheid van de SER om er bij voorbaat van uit te gaan dat de uitkeringen, inclusief de AOW, de komende vier jaar niet aan de loonontwikkeling kunnen worden gekoppeld. Een woordvoerder van werkgeversorganisatie VNO noemde het vanochtend “onthutsend dat een zo moeizaam bereikt compromis in de prullenbak verdwijnt”. “Wij blijven wel achter de hoofdlijn van het SER-advies staan”, onderstreepte FNV-voorzitter J. Stekelenburg vanochtend desgevraagd. Die hoofdlijn is dat er de komende periode 15 miljard gulden moet worden bespaard op arbeidskosten door het verschil tussen brutoloon en nettoloon (wig) te verkleinen.

    • Joop Meijnen