Ontruiming van vliegveld Tuzla door moslims

SARAJEVO, 7 MAART. Op twee plaatsen is dit weekeinde in Bosnië begonnen met een troepenscheiding. Het kwam echter ook op diverse plaatsen tot gevechten. Volgens radio-Sarajevo bombardeerden vliegtuigen van de Bosnische Serviërs een brug in de moslim-enclave Maglaj. In Sarajevo werden schendingen van het NAVO-ultimatum geconstateerd.

In de noordelijke moslim-enclave Tuzla hebben de Bosnische moslims gisteren ingestemd met de aanwezigheid van Russische blauwhelmen en zijn ze begonnen hun troepen van het vliegveld van de stad terug te trekken. Hun stellingen op het vliegveld zullen worden ingenomen door de Russen en door Zweedse VN-soldaten. Als de terugtrekking is voltooid, zal het vliegveld worden heropend voor humanitaire vluchten. De honderdduizenden moslims in Tuzla hebben de laatste maanden over de weg maar dertig procent van de benodigde voedselhulp gekregen. De leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, stemde dit weekeinde in een gesprek met de speciale VN-afgezant voor Bosnië, Akashi, in met de opening van twee luchtcorridors op Tuzla, een vanuit Zagreb, de andere vanuit Split.

Tot een troepenscheiding kwam het dit weekeinde ook langs het front van de Bosnische Kroaten en de moslims, als resultaat van het bestandsakkoord tussen beide partijen. De Kroaten trokken naar eigen zeggen al hun zware wapens terug uit Gornji Vakuf in Centraal-Bosnië. Ook is een - overigens nog zeer bescheiden - begin gemaakt met de terugtrekking van zware wapens uit Mostar en Vitez.

Op andere plaatsen kwam het dit weekeinde tot geweld. Bosnische Serviërs beschoten zaterdag Franse VN-troepen, waarbij een gewonde viel. Volgens UNPROFOR ging het om een bewuste aanval, die kennelijk was bedoeld om de reactie van de VN-vredesmacht te testen. Een soortgelijk motief wordt verondersteld achter de schending van het NAVO-ultimatum van vorige maand, dat bepaalt dat de strijdende partijen in en rondom Sarajevo hun zware wapens uit een zone van twintig kilometer rondom de stad moeten hebben teruggetrokken of onder toezicht van de VN moeten hebben geplaatst. Zaterdag ontdekten blauwhelmen in Cifluk, negentien kilometer van Sarajevo, zes houwitzers van de Serviërs. Volgens de VN bevonden de houwitzers zich binnen de uitsluitingszone van twintig kilometer rondom Sarajevo, volgens de Serviërs bevonden ze zich er net buiten. Ze stemden echter in met de verplaatsing van de wapens. In Sarajevo gingen gisteren zevenhonderd inwoners de straat op om te demonstreren tegen de de facto tweedeling van de stad en voor hun recht op terugkeer naar hun huizen in het door de Serviërs beheerste deel van de stad. Het was de eerste betoging in de Bosnische hoofdstad sinds de oorlog begon, 23 maanden geleden.

De VN beschuldigden de Serviërs dit weekeinde van obstructie van de humanitaire hulpverlening. Vijf hulpkonvooien uit Canada, Frankrijk en Nederland worden door de Bosnische Serviërs bij Zvornik tegengehouden; een zesde konvooi, op weg naar Sarajevo, zit vast bij Hadzici, en een zevende in de buurt van Maglaj. In dit laatste geval heeft de VN-vredesmacht de Serviërs met geweld gedreigd als ze het konvooi niet doorlaten, tot nu toe zonder resultaat.

Radio-Sarajevo meldde dat twee vliegtuigen van de luchtmacht van de Bosnische Serviërs Maglaj hebben aangevallen en een strategisch belangrijke brug hebben gebombardeerd - een incident dat, als het waar is, neerkomt op een nieuwe ernstige schending van het vliegverbod in het Bosnische luchtruim. Een week geleden was een soortgelijk incident aanleiding tot ingrijpen van NAVO-vliegtuigen, die vier toestellen van de Serviërs neerschoten.

De VN-vredesmacht - die door de Serviërs niet tot Maglaj wordt toegelaten - en de NAVO hebben de melding van radio-Sarajevo niet kunnen bevestigen of ontkennen. De AWACS - de vliegende radarstations die het luchtruim boven Bosnië in de gaten houden - hebben geen overtreding van het vliegverbod geconstateerd en het zicht is in het gebied zo slecht dat niet kon worden waargenomen of de brug inderdaad is gebombardeerd.

In Gracanica, nabij Maglaj, vielen zaterdag acht doden en vijftien gewonden bij een artilleriebeschieting door de Serviërs. In Zenica kwamen bij een beschieting door de Serviërs vier mensen om het leven. Ook in de moslim-enclave Bihac vielen opnieuw doden. In deze enclave zijn de afgelopen maand volgens de VN zeker tweehonderd mensen om het leven gekomen in de gevechten tussen de Bosnische Serviërs en moslim-voorstanders van de provinciale autonomie enerzijds en moslim-troepen die loyaal zijn aan het gezag van Sarajevo anderzijds. (Reuter, AFP, AP)