Een stramme back komt tegen een dartele linksbuiten tekort

ARNHEM, 7 MAART. Het verschil tussen Vitesse en PSV was vooral het verschil tussen Glenn Helder en Adri van Tiggelen. Een dartele linksbuiten en een stramme rechtsback. Beiden begonnen hun professionele voetballoopbaan bij Sparta. Een raakvlak dat wordt overschaduwd door verschil in speelstijl en een flinke generatiekloof. In Arnhem speelden ze gistermiddag voor het eerst een rechtstreeks duel tegen elkaar, in een matige wedstrijd (0-0).

Maar Helder (25) liet fantastische staaltjes voetbal zien. Hij droomt van een interlandcarriè re. Van Tiggelen (36) werd aan alle kanten voorbij gelopen. De PSV'er kijkt terug op 56 interlands. Hij sprak na afloop geruststellend dat “hunnie weinig kansen hadden gehad en hij niet ontevreden hoefde te zijn”.

Dat Helder kon voetballen wisten we al. Dat een routinier als Van Tiggelen genoegen neemt met een wel heel anonieme rol, dat is van recenter aard. Hij maakte vooral verbaal veel ophef, schold zijn medespelers voortdurend uit. “Dat hoort er nu eenmaal bij”. De oude vos, zo ziet hij er ook een beetje uit. Met een veelbetekenende, want stoïcijnse blik maakte Van Tiggelen duidelijk dat hij voor hetere vuren had gestaan. De voormalige postbode uit Oud Beijerland - hij is sinds een paar maanden weer woonachtig in zijn geboorteplaats - speelt na omzwervingen via Groningen en Anderlecht nu al weer bijna drie seizoenen in Eindhoven. Hij werd nog aangetrokken door de Engelse trainer Bobby Robson, die hem aanvankelijk in de centrale verdediging opstelde. Onder Westerhof brak de 'spijker' zijn scheenbeen. Onder De Mos werkte hij aan een herstel, dat lang op zich liet wachten. De international werd bankzitter. Pas toen een andere oudgediende (Van Aerle) zijn kansen liet liggen, mocht Van Tiggelen het op de rechtervleugel proberen. De positie waar zijn loopbaan gestalte kreeg, de plek ook die hij ontgroeid leek.

In de verdediging, daar ligt zijn kracht. Als vasthoudende linksback bereikte hij een persoonlijk hoogtepunt in de zomer van '88, met de EK-zege van het Nederlands elftal. Toen was hij de dertig al gepasseerd, zes jaar later vertoont hij de nodige slijtageverschijnselen. Zijn karakteristieke loopje is gebleven, dat oogde altijd al wat stroefjes. Maar waar bleven zijn meedogenloze overtredingen? De karakterspeler die zo vaak wordt gedold, die zint toch op wraak? Hij kijkt je aan alsof je een andere wedstrijd hebt gezien. Het ging toch best aardig, lijkt hij te willen zeggen. Had Helder een doelrijpe kans gehad? Hij kreeg de ruimte omdat Vitesse laf speelde. De mening van Van Tiggelen strookte aardig met die van zijn trainer. De Mos nam zijn trouwe mandekker in bescherming. Hij had het er goed van afgebracht.

Het tweetal ontmoette elkaar eerder bij Anderlecht, waar Van Tiggelen als libero boven zijn stand leek te spelen. Ze kregen problemen, de speler kwam in Brussel op de bank terecht en verhuisde in zijn nadagen nog naar PSV. En nu is hij al lang blij met een basisplaats. Zijn contract loopt deze zomer af, maar hij hoopt er nog een jaartje aan vast te plakken. Bij PSV, want een andere club zal zich wel niet meer aandienen. Van Tiggelen is realistisch genoeg. Hij is een balafpakker, die zijn beste kruit verschoten heeft. Om er nog een grapje aan toe te voegen. “Ik denk dat ik de rechtsbackpositie maar moet invullen in Amerika.” Refererend aan het grootste dilemma voor bondscoach Advocaat.

Gisteren deelde hij in de malaise die PSV heet. De Eindhovense miljoenenclub speelde plichtmatig circulatievoetbal. Er waren halve kansjes voor Numan en Ingesson. Vitesse maakte de meeste aanspraak op de overwinning, maar Gillhaus, Cocu en Loeffen strandden op de uitblinkende Van Breukelen. Alleen wanneer een aansprekende en aanvallende ingestelde tegenstander als Ajax op bezoek komt, dan toont het spel van PSV nog bezieling. Van Tiggelen is de belichaming van een ploeg in verval. Van Breukelen en Wouters benutten hun ervaring om bijna wekelijks nog uit te blinken. Maar waar is de talentvole jeugd, waar zijn de onnavolgbare acties? Spelers als Helder heeft het internaat van PSV voorlopig niet voortgebracht. En de aangetrokken buitenspelers, Van Ankeren, Lamptey en eerder Kalusha verzanden in doelloos gepriegel.

Vitesse speelde zogenaamd niet op de aanval, maar Vitesse speelde wel het mooiste voetbal. Via de flanken, waar rechtsbuiten Latuheru heel wat minder liet zien dan Helder aan de andere zijde. Vanaf volgende week is Jerry Simons speelgerechtigd, de nieuwe aanwinst van Dordrecht '90. Misschien wordt hij wel de nieuwe rechterspits. Simons wordt langzaam gebracht, vertelde trainer Neumann. Hij is gekocht voor de langere termijn. Het is de visie van de club die mede dankzij de voorzittende geldschieter Karel Aalbers langzaam maar zeker naar de nationale voetbaltop kruipt.

Over Helder was de Duitser Neumann zeer te spreken. “Hij hoeft niet beter te worden. Dat is niet mogelijk denk ik. Hij moet alleen nog constanter worden.” De uitblinker zelf was ook tevreden over zijn spel. Helder weet eveneens wat er nog aan schort. Tegen Sparta had hij nog waardeloos gespeeld bijvoorbeeld. Was hij extra geprikkeld om tegen oud-international Van Tiggelen goed te presteren. “Nee, ik speel voor mezelf.” Was hij niet bang geweest voor een overtreding? “Nee, ik denk dat ik gewoon te snel voor hem was.” Hij zegt het vooral moeilijk te hebben tegen snelle backs zoals de Feyenoorder Van Gobbel. Die neutraliseert zijn voornaamste wapen.

Van Tiggelen was Van Gobbels voorganger in Oranje. Hij oogde nooit snel, maar was het wel. Tegen Helder werd hij er voortdurend uitgelopen. En toch kwam de donkere aanvaller nauwelijks oog in oog met Van Breukelen. “Ik ben meer de man van de assists.” Dit seizoen maakte Helder vijf doelpunten. Gebrek aan scorend vermogen: het manco van elke linksbuiten in Nederland. Hij gaat wellicht de concurrentie aan met Roy en Blinker, die kunnen bogen op meer internationale ervaring. Over de voetbaltoekomst van Helder liet Van Tiggelen zich kritisch uit. “Ik denk niet dat hij al aan het Nederlands elftal toe is. Als iemand een of twee keer goed speelt, dan wordt hij meteen Oranje ingepraat.”

    • Jaap Bloembergen