Vervuilde tarwe mogelijk oorzaak besmetting Brinta

ROTTERDAM, 5 MAART. Nog steeds is onbekend hoe de geconstateerde besmetting van pakken Brinta-tarwemeel met ziekteverwekkende salmonella-bacteriën tot stand kwam. Volgens het ministerie van WVC (volksgezondheid) verschoof de verdenking gisteren naar een grondstofbesmetting en hield men rekening met de mogelijkheid dat het tarwegraan dat Avebe tot Brinta verwerkt vervuild was. Honig Merkartikelen, het dochterbedrijf van CSM dat Brinta op de markt brengt, meent dat daarvoor nog geen aanwijzing is.

Inmiddels hebben zich bij het ministerie de eerste (vermeende) salmonella-slachtoffers gemeld: vier personen die bestaande of recente diarree in verband brengen met consumptie van Brinta-pap worden door GGD-verpleegsters bezocht. Zij nemen monsters van de uitwerpselen die op aanwezigheid van salmonella-bacteriën worden onderzocht. Uit een verdere typering van de salmonella-stammen kunnen nieuwe aanwijzingen volgen voor de oorzaak van de infectie.

Honig Merkartikelen heeft gisteren een speciale informatielijn voor consumenten geopend. Aan het begin van de vrijdagavond hadden ongeveer 15.000 mensen gebeld. Honig adviseert aanwezige pakken Brinta niet meer te gebruiken. Bij inzending van de streepjescode op het pak vergoedt Honig het aankoopbedrag.

Brinta is het tiende produkt in een half jaar dat uit de handel is genomen wegens verontreiniging. Deze reeks begon eind augustus met exportbier van Heineken waarin glassplinters konden zitten. Vervolgens werden uit de handel genomen het Spaanse biermerk Premium (verontreiniging: glas), Frisolac babyvoeding van Friesland Frico Domo (aluminium), chocolademelk van Campi-na/Melkunie (schoonmaakmiddel), cassis van Raak (schimmelremmend middel), Olvarit babyvoeding van Nutricia (schoonmaakmiddel), kipsateh van Bakx Vleespordukten (glas), kipsateh van Albert Heijn (glas), Sateh Ajam van Unilever (glas) en tenslotte, begin deze week, Zonnatura-flesjes met vitamine C en biergisttabletten (eveneens glas).

Maandag constateerde het researchlaboratorium van Avebe in Foxhol, dat ook kwaliteitsonderzoek doet, een ongewoon grote hoeveelheid enterobacteriën in een bemonsterd pak Brinta. Daaruit ontstond, aldus Avebe, een vermoeden van het voorkomen van salmonella-bacteriën dat aan opdrachtgever Honig in Koog aan de Zaan werd gemeld.

Nieuw onderzoek van Avebe, en contra-expertise van het eigen laboratorium van Honig, bevestigden de aanwezigheid van salmonella-stammen. Donderdag is daarom de Inspectie gezondheidsbescherming (keuringsdienst van waren) gewaarschuwd en de Brinta-produktie in Foxhol beëindigd. De honderden afnemers van Brinta is verzocht de pakken van de schappen te halen. Honig zet jaarlijks ongeveer acht miljoen pakken Brinta in Nederland af.

Aanvankelijk vermoedde men dat de besmetting van het Brinta-meel pas achteraf in het laboratorium was ontstaan. Mensen kunnen salmonella-drager zijn zonder het zelf te weten. Maar toen ook het onderzoek van Honig salmonella aantoonde leek die kans minder groot. Dat anderzijds bij de verwerking van de tarwe - de enige grondstof voor Brinta - tot tarwesnippers een besmetting optreedt, is ook niet waarschijnlijk. De betreffende Avebe-fabriek is klein, vèrgaand geautomatiseerd en maakt uitsluitend Brinta.

Honig koopt de tarwe voor Avebe bij Ranks Meel in Uithuizen, dat vóór de overname in 1993 door het Britse bedrijf Tomkins nog Moorlach heette. Volgens operationeel directeur K.R. Jollans van Ranks Meel wordt de Brinta-tarwe volgens specificatie geleverd en nooit op salmonella onderzocht. Gisteren had de Groningse keuringsdienst van waren, die het bacteriologisch onderzoek heeft overgenomen, nog geen monsters bij Ranks genomen.

Emeritus hoogleraar dr. E.H. Kampelmacher acht vervuiling van het graan niet uitgesloten. Bij zijn vermaarde salmonella-onderzoek op Walcheren kon hij destijds omvangrijke salmonella-kringlopen aantonen waarbij zelfs vliegen, meeuwen en knaagdieren waren betrokken.

Prof.dr. J. Huisman, voor zijn emeritaat hoogleraar infectieziektebestrijding in Rotterdam, acht het gezondheidsrisico bij consumptie van besmette Brinta niet hoog. Tot nu toe zijn niet meer dan 10 salmonella-bacteriën per gram gereed produkt gevonden. Als per bord pap niet meer dan 25 gram Brinta-meel wordt gebruikt zal men per maaltijd ruim beneden de gevaarlijke 'infectueuze dosis' van 100.000 bacteriën blijven. Tenzij de bacteriën de kans krijgen zich in overgebleven lauwe pap te vermenigvuldigen.