Verslaafd aan de liefdeslusten van de babbelbox

Voorstelling: 06- van Marcel Otten door De Bastaard i.s.m. Theater aan het Spui en World Wide Video Centre. Spelers: Ad van Kempen en Ariane Schluter; decor en kostuums: Elly op 't Landt; regie: Johan Doesburg. Gezien 3/3 Theater aan het Spui, Den Haag. T/m 27/3 aldaar.

Ze zijn bezeten van elkaars stem, de man en de vrouw, Thomas en Sara. Hun liefde begon met de telefoon, en ze zal eindigen met de telefoon. Daartussenin liggen alle momenten van vreugde, wanhoop, illusie en woede, teleurstelling en ongeremde geilheid van een gepassioneerde verhouding. Zij sprak via een 06-lijn in op een bandje; hij reageerde en gaf zijn telefoonnummer prijs. Daarmee is het drama meteen gegeven, want zij heeft de macht over hem. Geleidelijk aan raakt ze verslaafd aan zijn stem en de liefde die ze, met hun ophitsende stemmen, door de telefoon met elkaar bedrijven.

Regisseur Johan Doesburg manipuleert in 06- meesterlijk met het verlangen naar voyeurisme, ieder mens eigen. Het decor van de voorstelling is allereerst het decor waarin de toeschouwer zich bevindt, namelijk in een hokje, verscholen achter een zwart gordijn, oog in oog met een televisiescherm. We zetten een koptelefoon op en schakelen ons uit de wereld, alleen nog luisterend als buitenstaanders naar andermans en andervrouws intieme bekentenissen en seksuele rollenspelletjes. We kunnen kiezen wie we wensen te zien, Sara of Thomas. De keuze die we maken zegt iets over onszelf. Laven we ons aan de hunkerende, volslanke vrouw, met haar zwoele stem? Of nemen we de man in ogenschouw, architect, in zijn koele werkkamer?

Mijn ervaring was dat mijn aandacht allereerst, toegegeven, naar de vrouw uitging. Tot de voorstelling van een hete babbelbox veranderde in een ijskoude, klassieke tragedie. Toen moest ik de ontreddering van de man waarnemen. De peripetie, de ommekeer, schuilt niet in het moment van opwindende ontkleding van Sara, wanneer ze van aangekleed heel naakt dreigt te worden, ook al is ze opgefoezeld met kanten lingerie. Nee. Ineens weet de man haar achternaam. Dat maakt haar even woedend als desolaat. Had ze vlak ervoor nog geroepen dat hij bij haar moest komen, met heel zijn razende verlangen naar haar, nu wil ze hem nooit meer spreken. De code van de anonimiteit is doorbroken, en daarmee van de liefdeslust die alleen bestaat in de fantasie.

Eén pagina met contactadvertenties in dagblad De Telegraaf kan de lezer alles leren over het erotische schimmenrijk dat onder de tien onschuldige nummers van de telefoon schuilgaat. We draaien eerst 06... Seks binnen handbereik, en tegelijk zijn de objecten van begeerte ondenkbaar ver weg. Haar stem tegen jouw oor. Maar je oorschelp wordt alleen warm van je eigen opwinding. Het is de perverse en tegelijk fascinerende nachtzijde van de liefde die gedijt op eenzame kamers; het zwarte geluk van het egoïstische begeren.

Actrice Ariane Schluter als Sara en acteur Ad van Kempen als Thomas vertolken weergaloos de rol van eenlingen in 06-land. Ze zoeken toenadering en vluchten dan weer. In hun acteren vervullen ze een van de moeilijkste opgaven, die van de paradox. Ze moeten hunkeren naar elkaar met niets anders dan de boemerang van de telefoonhoorn in de hand. En natuurlijk hun eigen andere, vrije hand. Schrijver Marcel Otten weeft scène na scène een steeds genadelozer netwerk om hen heen. Er werd, in de hokjes om mij heen, veel gelachen. Terecht. Het was om te lachen van droefheid.

Ik laat u in het ongewisse, lezer, of de voorstelling nu live is opgenomen, of slechts een eenmalige registratie is. Dat maakt alles uit over de mate waarin we van toneel verlangen naar echtheid, ('Het is waar gebeurd!') of naar gekunsteldheid. Toen, lang geleden, duidelijk werd dat de erotische hit Je t'aime moi non plus slechts in een studio was opgenomen, met zangeres en zanger meters van elkaar, vond ik die song nòg mooier. Anderen voelden zich zwaar beledigd, 'vernaggeld'. Dit zet ons aan het denken, evenals het te denken geeft dat zij een schilderij van Klaas Gubbels aan de wand heeft hangen en hij dezelfde afgebeelde kan als een gefiguurzaagd object bezit. Misschien wonen ze wel in hetzelfde huis, is de 06-lijn hun erotische kick. Wie dit hoopt, verlangt naar troost. Die in de liefde misschien niet eens bestaat. Op doeltreffend eenvoudige wijze raakt deze voorstelling aan de nooit te ontwarren verknoping van menselijke verhoudingen. Het is Strindbergs Freule Julie die zich heeft verschanst in de telefoon.