'Hij wordt blijkbaar geïnspireerd door gratis verkregen wereldtitels'; Remise morele overwinning voor Karpov

De Russen Karpov en Kasparov hebben gisteren in de zevende ronde van het schaaktoernooi in Linares hun onderlinge partij remise gespeeld. Het sterkste toernooi van de wereld telt dertien ronden en eindigt op 14 maart. Karpov leidt het klassement met 6,5 punt, Kasparov heeft een punt minder. Gedeeld derde met 4,5 punten staat het drietal Kamsky, Anand en Sjirov. De Amerikaan Gata Kamsky speelde gisteren remise met Ivantsjoek uit de Oekraïne. Anand versloeg de Spanjaard Miguel Illescas in veertig zetten. Judith Polgar verloor met wit in 48 zetten van de Alexei Sjirov uit Letland. Polgar heeft twee punten en heeft voorlopig Beljavski (1,5 plus een afgebroken partij), Ivantsjoek en Illescas achter zich gelaten.

ROTTERDAM, 5 MAART. Het eerste treffen tussen de kampioen van de wereldschaakbond FIDE en de titelhouder van de rebellerende PCA is geëindigd in een morele overwinning voor de gezagsgetrouwe Anatoly Karpov.

In de zevende ronde van het supertoernooi in Linares hoefde Garry Kasparov zich ondanks het voordeel van de witte stukken geen moment bekocht te voelen met de remise die na 41 zetten overeengekomen werd. De immense theoretische kennis van de PCA-kampioen moest het afleggen tegen Karpovs natuurlijke oriëntatievermogen in de granieten Caro Kann-verdediging. Kasparov haalde niets uit de opening en verzeilde, overmatig tijdgebruik ten spijt, zelfs in een iets mindere stelling. Karpov voerde de druk op, pikte een pionnetje mee, maar was na de eerste tijdcontrole niet te beroerd om toe te geven dat zijn pluspion geen enkele winstkans bood.

Karpov kan meer dan tevreden zijn. Na zes overwinningen op rij heeft hij tegen Kasparov met zwart zijn eerste halve punt laten liggen. De zes en een half uit zeven die de FIDE-kampioen tot nog toe bij elkaar gespeeld heeft is een waarheid om van te dromen.

De eerste behoefte die Karpov en Kasparov na het behalen van hun respectievelijke wereldtitels voelden, was om met vaste stem hun twijfel uit te spreken over het nut van een verzoenende super-match. Karpov nam na zijn winst op Timman de FIDE-titel met een vanzelfsprekende rust over en verklaarde vastberaden dat slechts zijn gediskwalificeerde voorganger belang zou hebben bij zo'n match.

Kasparov verwees schouderophalend naar zijn superieure resultaten en vroeg zich af waarom hij de aandrang zou moeten voelen om zijn aartsrivaal voor een vierde keer in een tweekamp te verslaan. Of de twee K's echt van elkaar verlost willen zijn is echter maar de vraag. Wat is de een zonder de ander? De hechtheid waarmee Kasparov en Karpov aan elkaar vast zitten wordt onnavolgbaar weergegeven door de manier waarop Luis Rentero, de baas van het toernooi in Linares, diep in zijn mond beide namen omsmeedt tot één en hetzelfde murmelwoord.

Rentero ondervond verrassend weinig problemen bij het contracteren van de rivaliserende kampioenen. Waarschijnlijk leek het Kasparov een uitgelezen kans om Karpov in het Andalusische plaatsje andermaal te vernederen. Zoals hem dat de afgelopen twee jaar op weergaloze wijze was gelukt. In 1992 zette hij een veld vol coryfeeën op twee punten achterstand en versloeg hij Karpov in een strategische modelpartij. Verleden jaar nam hij in de slottabel genoegen met anderhalf punt voorsprong, maar veegde hij de K2 met zwart in iets meer dan twintig zetten van het bord.

Hoe anders is het scenario dit jaar. Kasparov zelf zit sterk spelend opnieuw op het schema van een monsterscore. Desalniettemin ligt hij al een vol punt achter op Karpov die uit de blokken schoot met een in Linares nimmer vertoonde score van zes uit zes.

Weinig schakers kunnen met hun gezichtsuitdrukkingen zo fraai uitbeelden dat zij hun ogen niet kunnen geloven als Kasparov. Het is een talent dat hij in de openingsronden niet onder de korenmaat heeft laten schijnen. Keer op keer vraagt hij zich hardop af waarom hij zich voor zijn punten uit de naad moet werken, terwijl Karpov met kinderlijk gemak het ene punt na het andere opraapt.

Hij is niet de enige die verbaasd toekijkt. Zoals Viswanathan Anand het uitdrukte: “Ik wil absoluut niet afdingen op Karpovs prestatie, maar af en toe zie ik hem zelf ook met een verbaasde blik voor zich uit staren. Ik zit hier toch in Linares? Wat is er dan met mijn tegenstanders gebeurd?”

De eenvoudigste verklaring voor de vernietigende start van de 42-jarige Karpov blijft zijn uitzonderlijke schaaktalent. Zijn in Linares woonachtige generatiegenoot Ljubomir Ljubojevic voegt er nog een andere overweging aan toe: “Karpov wordt blijkbaar geïnspireerd door gratis verkregen wereldtitels. Zo was het ook in 1975 toen hij zonder spelen Fischer opvolgde en vervolgens met overmacht toernooi na toernooi won.”

Linares, zevende ronde

Wit: Kasparov

zwart: Karpov

1.e2-e4 c7-c6 2.d2-d4 d7-d5 3.Pb1-d2 d5xe4 4.Pd2xe4 Pb8-d7 5.Lf1-c4 Pg8-f6 6.Pe4-g5 e7-e6 7.Dd1-e2 Pd7-b6 8.Lc4-b3 h7-h6 9.Pg5-f3 a7-a5 10.c2-c3 c6-c5 11.a2-a3 Dd8-c7 12.Pf3-e5 c5xd4 13.c3xd4 a5-a4 14.Lb3-c2 Lc8-d7 15.Pe5xd7 Pb6xd7 16.De2-d1 Lf8-d6 17.Pg1-e2 Pf6-d5 18.Lc1-d2 b7-b5 19.Pe2-c3 Pd5xc3 20.Ld2xc3 Pd7-f6 21.Dd1-d3 Pf6-d5 22.Lc3-d2 Ke8-e7 23.Ta1-c1 Dc7-c4 24.Ke1-e2 Th8-b8 25.g2-g3 Dc4xd3+ 26.Lc2xd3 b5-b4 27.Tc1-a1 b4xa3 28.b2xa3 Tb8-b3

29.Ld3-c2 Tb3xa3 30.Ta1xa3 Ld6xa3 31.Th1-a1 La3-b2 32.Ta1xa4 Ta8xa4 33.Lc2xa4 Lb2xd4 34.f2-f4 Ke7-d6 35.Ke2-f3 f7-f5 36.h2-h4 Ld4-b2 37.g3-g4 f5xg4+ 38.Kf3xg4 Pd5-f6+ 39.Kg4-f3 Pf6-d5 40.La4-c2 Lb2-f6 41.h4-h5 Remise

    • Dirk Jan ten Geuzendam