Pal vóór bezoek minister VS; In China weer dissidenten gearresteerd

PEKING, 4 MAART. China heeft vandaag zijn beroemdste dissident Wei Jingsheng, de vrijgelaten leider van de muurkrantenbeweging voor democratie in 1978-1979, opnieuw in hechtenis genomen.

Het is niet duidelijk of hij formeel onder arrest is of alleen voor ondervraging wordt vastgehouden.

Tevens zijn twee leiders van illegale vakbondsactiviteit in 1989, Zhou Guoqiang en Qian Yumin, opnieuw gearresteerd wegens het verspreiden van T-shirts met “provocerende leuzen” die de volgende week beginnende zitting van het Nationale Volkscongres zouden moeten verstoren. Ook is een hoogleraar in de rechten, Yuan Hongbin, gearresteerd die een door 350 mensen ondertekende petitie over politiegeweld aan het Volkscongres wilde voorleggen.

Wei werd vorig jaar september, een paar dagen voor de stemming van het Internationaal Olympisch Comité over de mogelijke toewijzing van de Spelen voor het jaar 2000 aan Peking, vrijgelaten. Eerder deze week heeft hij gedineerd met de bezoekende Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken John Shattuck, die belast is met de rechten van de mens.

Na de ontmoeting zei Wei dat hij Shattuck had verzocht president Clinton te vragen even hard te zijn als de Chinese regering in de krachtmeting over de verlenging van China's status van meest begunstigde handelsnatie (MFN). De verlenging daarvan hangt dit jaar explicieter dan ooit tevoren af van naleving van een presidentieel besluit dat “algehele en ingrijpende verandering op het gebied van de rechten van de mens” eist.

Shattuck bezocht China om het bezoek volgende week van zijn chef, minister Warren Christopher, voor te bereiden. Christopher heeft de afgelopen weken herhaaldelijk gezegd dat het onmogelijk zal zijn voor president Clinton om China's MFN-status te verlengen als er geen opzienbarende dingen gebeuren. Dat zou China hoge invoerrechten, tot 100 procent toe, gaan kosten op vele miljarden dollar belopende exporten naar de Amerikaanse markt. China heeft gedreigd dat het grootscheepse vergeldingsmaatregelen zal nemen als het zover komt. De aanhouding van Wei en de andere arrestaties zullen onvermijdelijk ernstige repercussies voor de Chinees-Amerikaanse betrekkingen en het MFN-debat hebben.