Duitse metaalarbeiders willen maandag staken

BONN, 4 MAART. Een grote meerderheid van de leden van de Duitse vakbond IG Metall in de deelstaat Nedersaksen is bereid vanaf maandag te staken om een CAO-verbetering met 5,8 procent af te dwingen. Of het metterdaad tot staking komt hangt af van een topgesprek, dat de metaalwerkgevers de IG Metall alsnog voor vanavond in Hannover hebben aangeboden.

Zowel de coalitiepartijen als de SPD riepen de conflictpartijen gisteren in een Bondsdagdebat op om onder de huidige slechte economische omstandigheden stakingen te vermijden. Ook de metaalwerkgevers waarschuwden voor stakingen.

Een zogenoemde Urabstimmung die de afgelopen dagen onder 41.300 leden van de IG Metall in Nedersaksen werd gehouden leverde een score van 92,2 procent voor staking op. Het wettelijk vereiste om daartoe over te gaan is 75 procent. De laatste staking die de IG Metall organiseerde was tien jaar geleden en was vooral gericht op geleidelijke invoering van de 35-urige werkweek. Bij de huidige CAO-eis van de bond (landelijk tussen 5 en 6 procent) geldt dat het percentage kan worden verlaagd naarmate werkgevers bereid zijn om garanties voor behoud van banen te geven.

In het niet dicht geïndustrialiseerde Nedersaksen heeft de IG Metall 90.000 leden bij 230 bedrijven, in heel Duitsland ruim 3 miljoen. De bond had al aangekondigd dat er in elk geval niet bij Volkswagen, de grootste werkgever in de deelstaat (voor 20 procent eigendom van de regionale overheid), en zijn toeleveranciers zal worden gestaakt. Met Volkswagen heeft de IG Metall al een veelbesproken CAO-akkoord bereikt, dat onder meer de invoering voor twee jaar van de vierdaagse werkweek regelt.

“Onze leden hebben duidelijk getoond dat zij bereid zijn om risico's te nemen”, zei de regionale IG-Metallvoorzitter Jürgen Peters gisteren. “We zullen vrijdagavond onderzoeken of de werkgevers werkelijk nog een voor beide partijen aanvaardbaar compromis willen, aan vertragingstactiek doen we niet mee”. Het topgesprek is zinloos als de werkgeversorganisatie Gesamtmetall blijft bij haar eis dat het extra vakantiegeld (5,6 procent) moet worden gekort (naast een bevriezing van de lopende CAO), zei hij.

Op die werkgeverseis is twee weken geleden al een eerste topgesprek in Darmstadt gestrand, de IG Metall had daarna haar waarschuwingsacties in het hele land voortgezet. Volgens een voor het Duitse stakingsrecht vastgelegde procedure verklaarde zij de onderhandelingen mislukt en koos Nedersaksen als gebied waar een Urabstimmung en een eventuele aansluitende staking zouden worden gehouden. De keus van deze laaggeïndustrialiseerde deelstaat is vrij algemeen uitgelegd als een poging van de bond om de spanningen niet nodeloos hoog op te voeren en bovendien het aantal stakers (alsook het beroep op de stakingskassen) zo beperkt mogelijk te houden. De werkgevers hadden van hun kant aangekondigd dat zij niet zouden aarzelen desnoods stakende arbeiders via de zogenoemde Aussperrung (het voor langere tijd uitsluiten van werk) aan te pakken.

De werkgevers houden rekening met een marathonoverleg in Hannover. Naast voor de IG Metall onbespreekbare kortingen op het extra vakantiegeld zal ook de bevriezing van de bestaande CAO die Gesamtmetall eist een harde noot in het topgesprek zijn. Bij een geschatte inflatie over '94 van 3,5 procent kan de bond zoiets, ondanks de zware crisis in de metaalindustrie, niet aan zijn leden verkopen. Vanmorgen werd veel betekenis toegekend aan een uitspraak die kanselier Helmut Kohl gisteren voor de televisie deed. Namelijk dat de conflict-partijen in de metaal een voorbeeld kunnen nemen aan de in januari gesloten “verstandige” chemie-CAO. Daarin is, naast afspraken over flexibilisering van arbeidstijden, scholing en werktijdverkorting, een salarisverhoging van 2 procent over 15 maanden overeengekomen (per jaar 1,5 procent).

In de Bondsdag waarschuwde Oskar Lafontaine, premier van Saarland en eerste economische specialist van SPD-voorzitter Scharping, voor nul-lijnen of andere reële inkomensachteruitgang van werknemers in Duitsland. De koopkracht is in 1993 al met één procent gedaald, de consumptieve

PAG.12DUITSE ACTIES

bestedingen gingen met twee procent achteruit, “dat is gif voor de aarzelende conjunctuur”, zei hij. Lafontaine had nog een andere boodschap, die in dit verkiezingsjaar in het vergrijzende Duitsland aandacht zal trekken. Door de nettokoppeling tussen de AOW en de CAO-inkomens, dreigen AOW-trekkers volgend jaar achteruit te gaan als de overheid bij haar eis van een nul-lijn voor het overheidspersoneel blijft en als de particuliere werkgevers dat ook doen. “De nul-lijn is sociaal niet aanvaardbaar én economisch ongewenst”, zei hij. Minister Norbert Blüm (CDU, sociale zaken) en woordvoerders van de regeringsfracties verweten hem vervolgens “oudere generaties ongerust te maken uit elektoraal winstbejag”.