Conflict dreigt over scherpere regels voor WW

DEN HAAG, 4 MAART. Het kabinet koerst af op een nieuw sociaal conflict met de vakbeweging nu het vasthoudt aan zijn plan de voorwaarden voor het verkrijgen van een WW-uitkering opnieuw strenger te maken.

In een brief aan de Tweede Kamer heeft staatssecretaris Wallage (sociale zaken) gisteren dit plan weliswaar iets afgezwakt, maar nog lang niet afdoende, vindt de vakbeweging. De vakcentrales FNV, CNV en MHP hebben laten weten dat zij “politieke kopstukken” op verkiezingsbijeenkomsten met hun bezwaren zullen bestoken en de WW-plannen “met argumenten en acties” zullen bestrijden. Duidelijk is overigens al dat het bewuste wetsvoorstel niet meer voor de verkiezingen van 3 mei zal worden afgehandeld.

Vooral bij de PvdA ligt het kabinetsvoornemen gevoelig. Het Tweede-Kamerlid J. van Nieuwenhoven liet vanochtend weten dat de PvdA-fractie nog geen ja of nee zegt tegen het wetsvoorstel van de eigen staatssecretaris. “We zijn nog nergens aan gebonden”, onderstreepte zij. Er is meer tijd nodig, vindt Van Nieuwenhoven, om de veronderstelde effecten van het voorstel - minder werklozen in de WW, meer met een lagere uitkering in de bijstand - te bestuderen. Temeer daar het kabinet bij eerdere voorstellen met verkeerde berekeningen is gekomen.

De vakcentrales vinden dat het kabinetsvoorstel “de prijs van de oplopende werkloosheid eenzijdig legt bij de werknemers met een slechte rechtspositie”. “Het is niet alleen ongewenst, maar vooral ook zeer onrechtvaardig”, zo hebben ze gezamenlijk laten weten.

Verscherping van de eisen aan ontslagen werknemers die een WW-uitkering willen - waar het CDA al langer voor pleitte - leidde vorig jaar tot spanning in het kabinet. In de laatste vergadering voor het zomerreces stapte minister-president Lubbers boos op toen PvdA-bewindslieden als Kok (financiën) en Wallage dwars bleven liggen. Na de zomer kwam het kabinet met een compromis dat de staatssecretaris en de CDA-minister van sociale zaken en werkgelegenheid, B. de Vries, hadden uitgedokterd. In december bleek dit financieel lang niet genoeg op te leveren.

De CDA-fractie drong aan op nieuwe ingrepen; de PvdA-fractie hield de boot af. Het toen dreigende conflict werd naar dit voorjaar doorgeschoven, omdat er dan meer duidelijkheid zou bestaan over alle financiële mee- en tegenvallers in de sociale zekerheid.

Pag.3: Al eerder kritiek van vakbeweging

In het vorige voorstel was de eis nog iets strenger: 39 van de 52. Volgens de huidige wet geldt een periode van 26 van de laatste 52 weken. Het compromis van de bewindslieden van sociale zaken kwam vorig jaar uit op 26 van de laatste 39 weken. Met dit laatste voorstel stemde de Tweede Kamer eind vorig jaar in; het ligt nog bij de Eerste Kamer.

Bovendien staat daarin dat een werkloze om voor langer dan gedurende een half jaar voor een WW-uitkering in aanmerking te komen, moet voldoen aan de voorwaarde dat hij van de laatste vijf jaar in ten minste vier jaar 52 dagen of meer heeft gewerkt. Tot nu toe gold als voorwaarde drie van de laatste vijf jaar. Wel wordt voor WW'ers die aan deze eis voldoen de vervolguitkering met één jaar verlengd.

Doel van het voorstel is het aantal werklozen dat in de WW terecht komt met zeven à acht procent te beperken, om zo te voorkomen dat de WW-premies waarvan de uitkeringen worden betaald, te hoog worden.

De vakbonden hebben herhaaldelijk bezwaar gemaakt tegen de verscherping van de WW-eisen. Zij voeren aan dat vooral werknemers met flexibele contracten of onregelmatige dienstverbanden (vooral vrouwen en jongeren) “de klos” zullen zijn en daarnaast ook werknemers in een sector met onregelmatig werk als de bouw. In de bouw hebben eerder ook de werkgeversorganisaties tegen de scherpere eisen geprotesteerd.

In zijn voorstel aan de Tweede Kamer erkent staatssecretaris Wallage dat de gevolgen voor de bouwsector nadeliger kunnen zijn dan bij andere bedrijven. Bouwvakkers zijn gedurende een jaar vaak enkele weken werkloos. Hij wijst erop dat de oorzaak daarvan gelegen is in de manier waarop het werk in de bouw over het jaar is verdeeld en dat het allereerst aan de sector zelf is om dat beter te doen. “Als één van de grootste opdrachtgevers kan ook de overheid echter bijdragen aan een betere spreiding van het werk van het jaar”, aldus Wallage. Met minister De Vries zal hij dat andere ministeries aanbevelen.

Volgens berekeningen in het wetsvoorstel zullen door de strengere eisen in eerste instantie 7300 werklozen niet in de WW terechtkomen, een aantal dat binnen enkele jaren oploopt tot 36.400.