Carel Lanters

Remote Control, objecten van Carel Lanters. T/m 27 maart. Kunstruimte Kampen, Oudestraat 137, Kampen. Do t/m za 13u30-17u30. Prijzen gietijzeren objecten ƒ 900,-, piepschuimen beelden van ƒ 2500,- tot ƒ 4000,-.

Tweeëneenhalve meter hoog en toch vederlicht zijn ze, de recente beelden van de Anhemse kunstenaar Carel Lanters (1955). In een slakketijd roteren twee vrouwenfiguren en een fles door de grote ruimte van de Kunstruimte in Kampen. Het licht dat in de tentoonstellingsruimte binnenvalt, wordt opgezogen door het witte piepschuim en teruggekaatst. Lanters' beelden zijn verleidelijk, verstild, en toch weerbarstig. Hij bouwde ze op uit honderden lagen, sneed het piepschuim in plakken en lijmde die op elkaar. Zo ontstonden geribbelde figuren die flikkeren op je netvlies, alsof je naar een onscherpe computeruitdraai kijkt.

Lanters speelt met het scherp- en onscherp stellen van de blik. Zoals op de uitnodigingskaart voor de tentoonstelling, waar hij de lezer aanmoedigt om door scheel te kijken naar de plaatjes op de kaart een derde beeld te scheppen. Het beeld verandert naar gelang de kijker en diens positie verandert: het is een spel dat al vaker is vertoond.

Belangrijker dan dit is dan ook de vraag wat Lanters' inzet is. Vanaf zijn afstuderen aan de AKI in 1981 draait het bij hem om de essentie van de vorm. In zijn recente gietijzeren afgietsels van bonbonverpakkingen, koekdozen en badbeesten - 'het magnetisch kerngeheugen' - is hij op zoek naar de archetypische vorm die, ontdaan van kenmerken, toch in ons geheugen gegrift staat. Het is Lanters te doen om onherkenbare, maar associatieve vormen. Want associatie betekent herinnering, en herinnering betekent herkenning. Nu met zijn piepschuimen beelden heeft hij het pad van de associatie verlaten. Eén vorm keert steeds weer terug - de vaas, urn of fles. Maar de koppeling daarvan aan het vrouwelijk lichaam ligt te zeer voor de hand en roept niet de verwondering op van Lanters' vroegere beelden.

    • Lucette ter Borg