Winst voor linkse protestpartij

DEN HAAG, 3 MAART. De Socialistische Partij (SP) is gisteren bij de gemeenteraadsverkiezingen doorgebroken. In de 52 gemeenten waar de partij meedeed, behaalde de SP in totaal 128 zetels, een winst van 58 zetels vergeleken met de raadsverkiezingen van 1990. In Vlaardingen, Boxtel en Schijndel groeide de SP uit tot de grootste partij van de raad.

In Zoetermeer is de SP met de verdubbeling van vier naar acht zetels de tweede partij geworden en in Heerlen steeg de partij van drie naar zes. In Leidschendam groeide de SP van één naar vijf zetels en werd daarmee de derde partij. Vertaald naar de Tweede-Kamerverkiezingen zou de SP voor het eerst met twee à drie zetels in de Kamer komen.

J. Marijnissen, lijsttrekker vor de Tweede-Kamerverkiezingen, omschreef gisteravond de stemmenwinst van zijn partij als een “doorbraak”. “Vaak zijn we afgedaan als eendagsvliegen. Maar onze volharding levert uiteindelijk toch succes op.”

De SP, die haar machtsbasis vooral opbouwde in Noordoost-Brabant en de regio Rijnmond, boekte gisteren winst op brede schaal. In de grote steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag behaalde de SP voor het eerst een zetel in de gemeenteraad. In Nijmegen verdubbelde de SP het aantal zetels van twee naar vier en in Utrecht ging de SP van twee naar drie.

Onder het motto 'Stem tegen, stem SP' wil de partij een alternatief zijn voor bestaande politieke partijen. De SP ontstond in de jaren zestig uit de demonstraties tegen de oorlog in Vietnam en stakingen in de Rotterdamse haven en noemde zich in de jaren zeventig 'Socialistiese Partij'.

De SP heeft een maoïstische achtergrond en valt met name op met acties tegen het huidige regeringsbeleid. Enkele jaren geleden, na de val van de Berlijnse muur, heeft de SP het marxisme-leninisme afgezworen. 'Socialistisch' schrijft de SP weer volgens de oude spelling. De SP strijdt tegen “de neo-liberale opmars”, volgens haar methode van het “actievoeren aan de basis”.

De SP dient volgens Marijnissen als “transportmiddel voor het protest”. “En er valt veel te protesteren: de afbraak van de WAO, van de AOW, de eigen bijdrage aan de verzekering, oftewel de nationaal aanvaarde afbraakpolitiek.”

Campagneleider T. Kox ziet de 'overwinning' als een “behoefte van kiezers aan een protestpartij waar ze zich niet voor hoeven te schamen”. “De SP is, in tegenstelling tot de traditionele partijen, geen Binnenhof-partij. We zijn begonnen in stadjes en dorpjes en hebben langzaam het vertrouwen van kiezers gewonnen. We staan nog steeds aan de fabriekspoorten en in de oude wijken.”

De SP pleit voor een strikt toelatingsbeleid voor vreemdelingen. Minderheden die al in Nederland wonen, zijn volgens de SP verplicht Nederlands te leren, ze moeten kennis nemen van de in Nederland geldende gewoonten en gespreid worden gehuisvest. Illegalen moeten worden uitgewezen en economische vluchtelingen moeten worden opgevangen in de eigen regio. De Socialisten onderscheiden zich van GroenLinks door een stringenter toelatingsbeleid voor vreemdelingen.