Verrassende winst voor liberaal en student

Een eerste roze coalitie van VVD, D66 en PvdA? VVD-kandidaat M. Pernot vroeg het zich hardop af, toen gisteravond de verkiezingsuitslag van de stad Groningen bekend werd. De VVD is de grote winnaar in Groningen. De partij won twee zetels en kwam daarmee van vier op zes vertegenwoordigers in de raad. Lijsttrekker J. Remkes, oud-gedeputeerde en Tweede-Kamerlid, heeft geen voorkeur voor een coalitie met of zonder het CDA. Voor hem is het duidelijk dat de liberalen na 21 jaar hoe dan ook aan een college zullen deelnemen.

Een probleem is dat de VVD de afgelopen vier jaar een weinig 'constructieve' oppositie tegen het collegebeleid van CDA, D66 en PvdA heeft gevoerd, zo vinden de collegepartijen. De liberalen hadden het volgens hen drukker met interne twisten. Toch werd de toon van de VVD de laatste weken in haar campagne feller. PvdA-lijsttrekker en wethouder W. Smink verklaarde dat het daarom “niet gemakkelijk” zal zijn om tot zaken te komen met de liberalen. Zijn collega en partijgenoot K.W. Swaak meent dat er door de uitslag (het CDA verliest 2 zetels en komt op 4, de PvdA verliest er één en komt op tien, D66 wint als enige collegepartij en komt op zeven zetels) zelfs een redelijk evenwicht in de huidige coalitie is ontstaan. Voor hem hoeft een college met de VVD niet. Al voor de verkiezingen gaven PvdA, CDA en D66 aan in principe samen verder te willen.

De winst van de liberalen is verrassend en wordt voor een groot deel toegeschreven aan de komst van Remkes, die als oud-raadlid en gedeputeerde twintig jaar ervaring heeft in de lokale politiek. Hij stelde zich te elfder ure beschikbaar als lijsttrekker. De VVD werd de afgelopen vier jaar door onderlinge twisten geplaagd, waardoor een tweedeling ontstond: raadslid H. Wormgoor splitste zich af en zat de laatste anderhalf jaar op persoonlijke titel in de raad. Koortsachtig op zoek naar nieuw talent zette de VVD haar weinig optimaal functionerende fractievoorzitter J. Evenhuis op een zesde plaats. Nieuwe gezichten, voornamelijk ondernemers, werden gevonden voor de kandidatenlijst.

In de allengs agressievere campagne die de VVD in Groningen de afgelopen weken voerde moest vooral het verkeersbeleid van het college het ontgelden. Het stadsbestuur wil de binnenstad op termijn autoluw maken, onder meer door de aanleg van meer fietspaden en de bouw van grote parkeergarages aan de rand van het centrum. De VVD hamerde, mede in het belang van de ondernemers, op een beter bereikbare binnenstad. Tevens werden lange files op bepaalde wegen bekritiseerd, een gevolg van de aanleg van busbanen. Een andere kwestie in dit verband is de afsluiting van het Noorderplantsoen. Het stadspark is als proef voor een jaar afgesloten, om het sluipverkeer tegen te gaan. De raad besloot om in oktober van dit jaar een referendum te houden over de vraag of het plantsoen voor het autoverkeer dicht moet blijven. De VVD wierp zich op voor de ondernemers, die klaagden over een afnemende klandizie door het autoluwe beleid van de gemeente. De partij voelt in principe weinig voor een referendum waar de hele stad zich kan uitspreken voor een “wijkprobleem”.

De PvdA verliest één zetel en stabiliseert zich daarmee redelijk, nadat de partij vier jaar geleden in één klap kelderde van 18 naar 11 zetels. De kiezers lijken de PvdA het debâcle met de Gemeentelijke Kredietbank ( de gemeente zit met een strop van 58 miljoen als gevolg van het ongecontroleerd verstrekken van riskante commerciële hypothecaire kredieten aan troebele projecten) niet erg aan te rekenen. CDA-lijsttrekker en wethouder Westerink stond er gisteravond ontgoocheld bij. Zijn partij verloor twee zetels. Een gevolg van de AOW-voorstellen van Brinkman, vermoedt Westerink. “Daarna zagen we een neergaande trend. Als lokale bestuurder ben je kansloos en krijg je de volle laag. Terwijl wij in de stad voor de ouderen juist veel gedaan hebben”. De vreugde-uitbarsting van de nieuwe studentenpartij Student en Stad (van 0 naar 1 zetel) stak schril af bij het CDA-verdriet. Groningen telt 35.000 studenten (totaal 170.000 inwoners) maar daar werd volgens lijsttrekker M. Beukeboom van Student en Stad nauwelijks naar geluisterd. De prioriteiten van Student en Stad: betere lokaties voor studenten- en sportverenigingen.

D66 is de tweede partij geworden in de Martini-stad en de enige collegepartij die winst boekt. D66-lijsttrekker en wethouder H.J. Pijlman wilde gisteravond nog geen voorkeur uitspreken voor een nieuw bestuurscollege. Groen Links (van acht naar zes zetels) vindt het tijd voor een links college samen met PvdA en D66. Lijsttrekker K. Dekker meent dat het huidige college op een te smalle basis in de raad steunt (21 zetels van de 39). “Een college van Groen Links, PvdA en D66 steunt op 23 zetels. Dat ligt meer voor de hand.”