Smaak van de tomaat zit tussen de oren

Vanaf april riskeren klanten in grote Duitse supermarkten aangesproken te worden door informatrices die de kwaliteit van Nederlandse tomaten aanprijzen. Enkele tientallen informatrices hebben een speciale opleiding gevolgd om zelfs de meest geïrriteerde consument te kunnen vertellen dat Nederlandse tomaten heerlijk zijn en dat de milieuvriendelijkheid van Nederlandse tuinders onbetwistbaar is. Opvallend aan de informatrices zal zijn dat ze niet als kaasmeisjes in Volendammer kostuum zullen lopen, maar in gewone kleding. Na jaren tevergeefs opboksen tegen een verslechterende reputatie van de Nederlandse tomaat is het Centraal Bureau Tuinbouwveilingen (CBT) tot een nieuwe strategie overgegaan.

De slechte naam van Nederlandse tomaten bij Duitse consumenten heeft geleid tot teruglopende exportcijfers. In 1992 ging nog 287.000 ton Nederlandse tomaten naar Duitsland, vorig jaar was het 41.000 ton minder. In dezelfde periode zakte onder druk van grote internationale concurrentie bovendien de prijs van een kilo tomaten op de veiling, van 1,31 gulden naar 1,24 gulden voor ronde tomaten en van 1,43 gulden naar 1,33 gulden voor vleestomaten. Het CBT wil met de nieuwe aanpak het tij keren.

Het budget voor de promotie van tomaten in Duitsland is verhoogd van 15 tot 18 miljoen gulden. Reclamebureau Europawerbung, de oude relatie van het CBT, is ingeruild voor bureau Baader, Lang und Behnken, dat beter in staat wordt geacht de Nederlandse tomaat er weer bovenop te helpen. De Duitse tomateneter zal niet meer te horen krijgen dat hij zich vergist als hij zich beklaagt over het gebrek aan smaak van Nederlandse tomaten. Hij wordt voortaan tegemoetgekomen met tomaten die wellicht niet beter smaken, maar in ieder geval de indruk maken lekkerder te zijn.

Het CBT heeft geconstateerd dat een tomaat niet op de tong, maar tussen de oren wordt geproefd. Geef je een Duitser een Nederlandse tomaat zonder de herkomst te noemen, dan wordt de smaak redelijk gewaardeerd. Eet die Duitser een tomaat met de wetenschap dat deze uit Nederland komt, dan meent hij iets veel minder smakelijks te verorberen. De Nederlandse tuinders proberen nu op verschillende manieren een produkt te brengen dat meer waardering krijgt.

Allereerst wordt geëxperimenteerd om door aanpassing van het teeltrecept - dat is de voeding en de temperatuur en vochtigheid in de kas - de smaak van tomaten te veranderen. Bon Appetit heet een nieuwe tomaat die vorig jaar eerst in Engeland is getest. Daarnaast wordt gewerkt om rodere tomaten in de winkels te brengen, omdat die kleur ertoe kan bijdragen dat iemand denkt iets lekkerders te eten.

Ook worden de tomaten op een nieuwe manier gepresenteerd. Tomaten van topklasse en de rode tomaten komen in aparte dozen, zodat de consument de indruk krijgt een keuze te kunnen maken uit diverse kwaliteitsprodukten in plaats van de tomaat die als traditioneel Nederlands massaprodukt altijd in dezelfde verpakking zat. Op die verpakking is het Nederlandse embleem - een meisje in Volendammer kleding dat is afgekeken van Frau Antje van de Nederlandse zuivel - bescheidener gemaakt. Daar staat tegenover dat de dozen zijn voorzien van een nieuwe leus, “Ackern für Deutschland”, ploeteren voor Duitsland. De voor Duitse markt ploeterende Nederlandse tuinders haken daarmee in om op het feit dat uit onderzoeken is gebleken dat Duitsers bij voorkeur Duitse waar eten. Nederlandse tomaten die ploeterend voor Duitsland zijn geteeld, zijn ook wat Duits.

De derde actie van het CBT betreft de Duitse pers. In een poging een einde te maken aan de voortdurend terugkerende verhalen over milieuonvriendelijke teelt in Nederlandse kassen, zullen meer Duitse journalisten persoonlijk worden benaderd. Op onjuiste verhalen wordt niet meer met een fax-protest gereageerd, maar met een persoonlijk bezoek. Als het al te gek is, zoals in het geval van verhalen over tomaten die bestraald zouden worden om ze tegen rot te beschermen, wil het CBT zelfs advocaten inschakelen om te bezien of een juridische aanpak helpt.

De hoop is dat al die maatregelen samen de Nederlandse tomaat weer een onaantastbare positie op de Duitse markt bezorgen. Wat produktiekosten betreft doen de Nederlandse tuinders het op de - verzadigde - Duitse markt niet slechter dan de concurrenten uit België, Frankrijk, Marokko en de Canarische Eilanden. De concurrentieslag speelt zich af tussen de Duitse oren.

    • Ben van der Velden