Ondanks snoepreizen is VVD groot in de polder

En ondanks alle gekonkel en schandalen ging toch nog 61 procent van de mensen naar de stembus. Een burgemeester, vier wethouders, en een gemeentesecretaris gingen in minder dan een jaar tijd voor de bijl. De PvdA werd gestraft en ging terug van negen naar zes zetels. Maar de VVD, die met de socialisten een hecht bondgenootschap vormde in het bestuur, werd tot ieders verrassing met 11 zetels de grootste partij van deze nieuwbakken stad. “Ach, snoepreisje maken ze allemaal. Alleen maken ze er bij ons in een Almere een hoop ophef over”, had de man in de kroeg gezegd.

Tegenover het gemeentehuis, waar behalve de lokale politiek vanavond ook de landelijke VVD-top aanwezig was had hij achter een pilsje zijn analyse gegeven. “Ze zitten in een gebouw dat nog pretentieuzer is dan de nieuwe Tweede Kamer. De stad is onder hun kont uitgegroeid tot bijna 100.000 inwoners. Maar voor hun is het nog gewoon een dorp gebleven waar ze elkaar in de haren vliegen.” Toch was de man gaan stemmen. Op de VVD. “Ik heb hier een koopwoninkje te verdedigen, mevrouw.”

Zenuwachtig liep de lijsttrekker van D66, Jan de Vletter rond acht uur langs het bongo-trio in de tochtige hal van het gemeentehuis. De eerste projecties wezen al uit dat niet zijn partij, maar de zo fel bestreden VVD ondanks alles de grootste zou worden. Samen met het CDA en Groen Links had hij het afgelopen jaar de strijd aangebonden met de 'paarse kliek' die daar naar 'eigen goeddunken' de stad bestuurde. Eerst was er de affaire geweest met PvdA-burgemeester Cees de Cloe. Een accountantsbureau had ontdekt dat hij tijdens zij zeven jaar durend burgemeesterschap dertigduizend gulden aan onkostenvergoeding voor zijn auto onterecht ontvangen had. Maar nog voordat de raadscommissie die de zaak moest onderzoeken goed was begonnen, hadden de vier wethouders van VVD en PvdA het vertrouwen in De Cloe al opgezegd. De enige wethouder van CDA moest het college verlaten, omdat zij het onderzoek had willen afwachten. Ze was er, samen met De Vletter en Groen Links van overtuigd dat De Cloe “doelbewust geslachtofferd” was.

Nog geen drie maanden later bleken de fatsoensrakkers van VVD en PvdA zelf ook boter op hun hoofd te hebben: buitenlandse reisjes op kosten van bouwbedrijven die niet waren gemeld aan het college of aan de raad. In de bouwput Almere, waar elk jaar 2.800 nieuwe woningen worden opgeleverd, kan zoiets toch een bedreiging vormen voor een schoon en doorzichtig bestuur.

Maar uiteindelijk verdween alleen PvdA-wethouder Andre Tierie. “Ik ben de verkeerde weg ingeslagen”, gaf hij toe. De rest dekte elkaar in verklaringen af. “Een triest spektakel”, had De Vletter gevonden.

Nu, tussen de wijnglazen en de gekleurde balonnen lijkt er van zijn oude boosheid weinig meer over. Hij heeft de mensen van de PvdA geknuffeld en innig de VVD omhelst. Op de muur de definitieve resultaten. Dat legt de kaarten toch even anders: Als grootste partij zal de VVD als eerste met D66 om de tafel gaan zitten om tot een nieuw college te komen, zo wordt ook in VVD-kring bevestigd. “De onderste steen is niet boven gekomen”, geeft De Vletter toe.

“Maar we moeten nu niet nog meer stenen omwoelen.” Hij heeft het over samen de stad besturen en nieuwe prioriteiten. “En er is toch ook een hoop vernieuwd', zegt hij vergoelijkend.

Als het om de PvdA gaat heeft Vletter gelijk. Niet dankzij, maar ondanks 'vernieuwer' Rottenberg is oude garde geheel vervangen. De poging van het partijbestuur om wethouder Trieller alsnog naar een verkiesbare plaats te duwen werd in december door de afdeling meedogenloos afgestraft. Maar dat hielp de PvdA niet om van de grootste partij van Almere met met meer dan vijfentwintig procent van de stemmen af te zakken naar een derde plaats met vijftien procent. Opvallend was de winst van GroenLinks. Van drie naar vier zetels en daarmee groter dan het CDA. “Toch is het voor mij het belangijkste dat het trieste spektakel van het afgelopen jaar zich niet heeft vertaald in een verpletterende overwinning van de Centrumdemocraten”, zegt GroenLinks-lijsttrekker Rita van Ling. Deze partij kwam uiteindelijk met twee zetels in de gemeenteraad. In de vorige had CD86 één zetel. Maar die werd nooit bezet omdat het raadslid Beaux zijn zetel in Amsterdam verkoos boven die in Almere. Laten we hopen dat ook deze twee zetels leegblijven, luidde zo ongeveer het unanieme commentaar van alle andere lijssttrekkers. Lijstaanvoerder Bak van de Centrumdemocraten heeft zich in elk geval al teruggetrokken na de uitspraken van zijn partijleider Janmaat vorige maand over Hirsch Ballin.

In de kamer van Radio Flevoland wacht nu de enige wethouder van de oude garde die in het nieuwe bestuur weer een plaatsje zal krijgen. Als enige had hij nooit gereisd. VVD-er Jan Wachtmeester (30) glimt van tevredenheid. Gaat hij nu wel reisjes maken? “Het kan voorkomen dat ik wel eens een reisje ga maken”, zegt hij. “Het gaat erom dat je dat goed afspreekt. Die dingen waren gewoon niet goed afgesproken. Dat was alles.”