Nieuw raadslid CD zelfs bij anti-fascisten een onbekende

Waar de verkiezingsstrijd over ging in Arnhem? Een paar uur na het sluiten van de stembus moet D66-lijsttrekker R. Hartogh Heys van de Lier diep nadenken. “Tja, er zijn geen punten. Voor leefbaarheid is iedereen. Tussen de grote vier partijen zit programmatisch niet zoveel verschil.” En de kandidaten van de andere partijen zeggen het zelfde. H.L.M. Bloemen, tweede op de CDA-lijst: “Veiligheid, beter wijkbeheer en werkgelegenheid: dat zijn ieders prioriteiten.”

De partijen verwachten desalniettemin wel meningsverschillen bij de komende college-onderhandelingen: dan moet over bezuinigingen worden beslist. Eind vorig jaar werd bekend dat Arnhem wegens kortingen op de bijstand in de komende raadsperiode waarschijnlijk 20 miljoen gulden extra zal moeten bezuinigen. Waarom speelde dat gegeven geen rol in de campagne? “Het kon niet meer verwerkt worden in de verkiezingsprogramma's”, zegt VVD-lijsttrekker A. Coumans. “Je kunt lokale programma's niet laten doorrekenen”, zegt zijn D66-collega Hartogh Huys. “In verkiezingstijd zeggen waar je gaat bezuinigen is politieke zelfmoord”, meent PvdA-aanvoerder J.J. van Doorne.

De eensgezindheid en afkeer van ruzie lijken te zijn veroorzaakt door afschrikwekkende voorbeelden uit het verleden. Vroeger stond de Arnhemse politiek bekend als een slangenkuil, waarin de PvdA - met achttien van de negendertig zetels - keiharde machtspolitiek bedreef. Maar in 1990 viel de PvdA terug naar 10 zetels, en de bestuurscultuur veranderde. Het huidige college is het eerste sinds jaren dat niet tussentijds is gevallen op een politiek meningsverschil.

In 1990 vormden PvdA, VVD en D66 een driepartijen-college, waardoor de grootste partij, het CDA, naar de oppositiebanken werd verbannen. Na een paar jaar mokken begon het CDA met een 'constructieve oppositie' en het hoopt nu van harte dat het daardoor weer in het college terug kan keren. “Het zal moeilijk worden om een stok te vinden waarmee ze ons zouden kunnen slaan” zegt CDA'er Bloemen.

Maar zo'n stok zou de verkiezingsuitslag van gisteravond wel eens kunnen worden. Het CDA loopt als enige Arnhemse partij fors terug (van elf zetels naar zeven) en belangrijker nog: het moet de positie van grootste partij weer teruggeven aan de PvdA, die slechts één zetel inlevert en op negen komt. Als de definitieve uitslagen bekend worden, schudden de kenners van de lokale politiek achterin de uitslagenzaal van het gemeentehuis hun hoofd: nee, het CDA komt niet weer in het college. De collegepartijen verloren gezamenlijk slechts één zetel van de 22, terwijl het CDA vier van haar elf zetels verloor. En ook zal zwaar wegen dat het CDA geen echt zware wethouderskandidaten kan leveren. Er is wel één nadeel van de nieuwe constructie, weet een PvdA'er: de contacten met de Haagse politiek verlopen zonder CDA-wethouder een stuk moeizamer.

CDA-lijsttrekker J.M. Engels-Wiggers wijt haar verlies geheel aan de landelijke daling van het CDA. De PvdA neemt haar verlies van een zetel niet zwaar op, omdat de partij in de praktijk toch al negen zetels had. Want twee jaar geleden splitste zich een PvdA-raadslid af en begon een eigen stadspartij. Deze Stadspartij won er gisteren een zetel bij. D66 (zeven zetels) en VVD (zes) blijven gelijk.

Extreem-rechts heeft pech gehad in Arnhem. De splitsing in CD en CP'86 heeft haar waarschijnlijk een zetel gekost, omdat CP'86, aangevoerd door C. Kusters, niet genoeg stemmen haalde voor een zetel, maar wel genoeg stemmen wegving van de CD om te voorkomen dat die meer dan een zetel kon halen.

Het nieuwe Arnhemse gemeenteraadslid voor de CD, H. Selhorst, is overigens een grote onbekende in Arnhem. Zelfs het plaatselijke antifascisme-comité weet niet hoe hij er uitziet. Campagne heeft de CD niet gevoerd en een programma is er evenmin. Maar volgens C. Bouwman, zevende van de lokale CD-lijst, is dat allemaal niet erg. In het dagblad De Gelderlander verklaarde hij vorige week: “Mensen stemmen toch op ons. Je zou in plaats van Selhorst net zo goed een varken bovenaan de lijst kunnen zetten.”

    • Hendrik Spiering