Historische atlas met dynamische kaarten

Millenium, version 1.21, 1000 AD to the Present. Clockwork Software, PO BOX 148036, Chicago Il. 60614. Het programma is telefonisch (00-1-312-2813132) te bestellen en per credit card te betalen.

Geschiedenis bestaat uit beweging. Grenzen verschuiven, staten expanderen, slokken elkaar op of verliezen terrein. Landen komen op en gaan onder. De historie van staatkundige ontwikkelingen is een aaneenschakeling van wisselende grenzen.

In atlassen van de geschiedenis zijn deze verschuivingen goed te volgen. Maar gegeven de beperking van boeken zijn dat momentopnamen: Europa in 1848, de expansie van het Derde Rijk in 1943, de Europese Gemeenschap van 1956 of de deling van Joegoslavië in 1994. Een historische atlas is inzichtelijk, maar statisch. Wat ontbreekt is de veranderlijkheid.

De veranderingen door de tijd zijn zichtbaar te maken met het computerprogramma Millenium. Millenium brengt de atlas van de geschiedenis op het (kleuren) computerscherm. Van het jaar 1000 tot 1994 is de geschiedenis van Europa en het aangrenzende gebied in het Midden-Oosten dynamisch te volgen. Terwijl de tijdklok loopt, veranderen de grenzen, schuiven landen op, komen staten op en gaan weer ten onder. Meer dan negenduizend grenswijzigingen zijn in het programma opgenomen en tot in de kleinste details zijn de geografische verschuivingen in de geschiedenis te volgen.

De verdrijving van de moslims uit Spanje, de expansie van het Habsburgse Rijk, de onafhankelijkheidsstrijd van de Nederlanden, de vorstendommen in het Duitse Rijk, de Napoleontische oorlogen, de opkomst en ondergang van het Derde Rijk, de Sovjet-expansie en ineenstorting, de burgeroorlog van Joegoslavië en de geografische component van talloze andere gebeurtenissen geven op een computer aan het begrip historische atlas een geheel nieuwe dimensie.

Het aardigste van het programma is de manier waarop de geschiedenis zich op de kaart ontrolt. De informatie is ter zake, de kaarten zijn goed en kunnen worden geprint. Millenium biedt de mogelijkheid om een overzicht van heel Europa met grensgebieden te hebben, de kaart te verschuiven of om 'in te zoomen' op specifieke regio's. Namen van steden, landen en regio's kunnen worden toegevoegd. Terwijl de kaarten met de jaren veranderen, verschijnen onder in het scherm de hoofdlijnen van de geschiedenis. Gedetailleerde achtergronden, gerangschikt naar wanneer, waar en wie, kunnen apart worden opgeroepen.

Een bezwaar bij het gebruik is dat het zoeksysteem naar personen niet op de beginletter van een naam valt op te roepen, maar alfabetisch of chronologisch is gerangschikt. Ook kunnen bij een specifiek gebied niet de historische gebeurtenissen worden opgeroepen die daar hebben plaats gevonden, maar beperkt de tekst zich tot algemene gegevens uit de Europese en Kleinaziatische geschiedenis.

Millenium belooft gebruikers gedurende drie jaar na aanschaf van het programma op de hoogte te houden van de nieuwe ontwikkelingen. Bovendien werkt het bedrijf aan vergelijkbare programma's van andere continenten.