Alternatieve rock met gespeelde knulligheid

Concert: Pavement. Bezetting: Stephen Malkmus en Scott Kannberg (zang, gitaar), Bob Nastanovich (drums, zang), Mark Ibold (bas), Steve West (percussie, zang). Gehoord: 2/3 Melkweg, Amsterdam. Herhaling: 3/3 Vera, Groningen.

Op het eerste gezicht stonden er vijf tamelijk onbeholpen jongens op het podium, die zich nauwelijks een houding wisten te geven in de uitverkochte zaal. De Amerikaanse groep Pavement hanteert het uitgangspunt van de Britse new wave van eind jaren zeventig, namelijk dat je geen instrument hoeft te beheersen om het podium op te stappen. 'Good night to the rock & roll era,' zingen ze provocerend op hun recente cd Crooked Rain Crooked Rain, die alom wordt bejubeld als de redding van diezelfde rock & roll.

De knulligheid en de onschuld van Pavement is tot op zekere hoogte gespeeld. Het vijftal is zich terdege bewust van de overredingskracht, die uit kan gaan van drie gitaren waarop tegelijkertijd dezelfde drie akkoorden worden aangeslagen. Ook de aanwezigheid van een clowneske percussionist die met een tamboerijn over het podium springt, duidt erop dat de groep heeft nagedacht over de presentatie. In wezen levert Pavement een cynisch commentaar op de pophistorie, met gebruikmaking van invloeden die uiteen lopen van Neil Young en The Velvet Underground tot Sonic Youth en The Fall. Niet voor niets is Crooked Rain een van de meest afwisselende en diepgaande rockplaten van de afgelopen tijd, want ook al blinken ze niet uit in technische hoogstandjes, de groepleden kennen hun klassiekers.

Gitarist Stephen Malkmus zingt in een beverige falset, waarmee hij cliche's uit het rock & roll-jargon overhoop haalt. Heaven is a truck, luidt zijn knarsende variant op een langzaam bluesnummer. Het zo mogelijk nog onvaster gezongen Hit the plane down van tweede gitarist Scott Kannberg klinkt als een luguber nieuwsbericht over een vliegtuigongeluk, met beklemmende gitaarbegeleiding en de telkens herhaalde kreet 'no survivors'. Daarbij vergeleken is Cut Your Hair een zeldzaam opgeruimd liedje, alsof The Monkees bezit hebben genomen van het instrumentarium van The Sex Pistols om hun popmuziek voorbij het grunge-tijdperk te tillen.

Zoals het twee jaar geleden met Nirvana gebeurde, zou de alternatieve rockmuziek van Pavement weleens een onverwacht groot publiek aan kunnen spreken. Het optreden, dat door het al of niet ingecalculeerde amateurisme slechts bij vlagen aanleiding gaf tot groot enthousiasme in de zaal, kende momenten waarop alles op zijn plaats viel en de groep boven zichzelf uit steeg. Dat er ook saaie en langdradige nummers tussen zaten, kon worden toegeschreven aan het feit dat Pavement risico's durft te nemen en zich niet wenst te conformeren aan de voorspelbaarheid van de doorsnee gitaarrockgroep.

    • Jan Vollaard