Oostenrijk en Finland nu ook akkoord met EU

PAG.5: REACTIES/ LANDENPORTRETTEN/ ANALYSE; PAG.7: HOOFDARTIKEL

BRUSSEL, 2 MAART. Na het eerdere akkoord met Zweden is gisteren in Brussel ook overeenstemming met Finland en Oostenrijk bereikt over toetreding tot de Europese Unie. Een akkoord met Noorwegen wordt nog steeds tegengehouden door een conflict over toegang tot de Noorse viswateren.

Als het Europese Parlement en de bevolking in de betrokken landen instemmen, zullen Zweden, Finland en Oostenrijk per 1 januari van het volgend jaar formeel lid worden van de Europese Unie. De laatste uitbreiding van de EU dateert van 1986 toen Spanje en Portugal toetraden. In Brussel wordt gehoopt dat volgende week - als de ministers van buitenlandse zaken opnieuw bijeenkomen - alsnog een doorbraak kan worden bereikt met de Noren.

Het akkoord met Zweden, Finland en Oostenrijk volgde na meer dan vier dagen intensief onderhandelen. Oostenrijk werd gisteravond laat over de streep getrokken met de toezegging dat het land tot 2001 beperkingen mag blijven opleggen aan het transitoverkeer van vrachtwagens. In dat jaar zal worden bekeken of de milieubelasting als gevolg van het transportverkeer met ten minste 60 procent is gedaald, zoals de opzet is van de Oostenrijkers. Alleen indien tegen die tijd binnen de EU geen overeenstemming bestaat over een programma voor de vermindering van milieuschade, kan Wenen zijn beperkende maatregelen met nog eens drie jaar verlengen tot 2004.

Zweden werd gisteren vlak na het middaguur als eerste land over de streep getrokken, met de toezegging dat het in het eerste jaar van het lidmaatschap ongeveer 60 miljoen ecu extra uit Brussel zal krijgen aan steun voor de landbouw. Dat bedrag staat los van de extra steun (van naar schatting ongeveer 0,5 miljard ecu) die alle vier toetredende landen zullen krijgen als compensatie voor de 'big bang', het van de één op de andere dag verlagen van de (sterk gesubsidieerde) prijzen voor hun boeren om ze in overeenstemming te brengen met het Europese niveau. De overeenkomst met Zweden betekent dat dit land in de eerste jaren netto minder bijdraagt aan het EU-budget dan oorspronkelijk was becijferd. Dat neemt niet weg dat het relatief rijke en dunbevolkte Zweden na Duitsland de grootste netto-contribuant van de EU wordt.

Pag.5: Finnen minder blij

In totaal zou door de uitbreiding met de vier landen de netto-bijdrage van ruim ,5 miljard ecu in de kassen van Brussel vloeien, te besteden voor 'leuke dingen', zoals diplomaten zeggen. Door de concessies die het afgelopen etmaal zijn gedaan, zal die netto-bijdrage in het eerste jaar neerkomen op ongeveer 1 miljard ecu.

Van de toetreders is Finland het enige land dat - mede door zijn landbouw in de noordelijke gebieden - netto meer aan steun uit Brussel zal krijgen dan het bijdraagt. Gisteren werd de steun voor de Finse landbouw en achtergestelde gebieden nog eens uitgebreid. Ook krijgt Helsinki toestemming om de boeren te steunen, maar dan wel met geld uit eigen zak.

Desondanks toonden de Finnen zich na afloop van het bereiken van hun akkoord - gisteren aan het eind van de middag - veel minder enthousiast dan de Zweden eerder op de dag. Waar de Zweedse minister van Europese Zaken, Ulf Dinkelspiel, ethousiast reageerde met de opmerking dat het akkoord een goede basis is voor een gunstige uitslag van het Zweede referendum, liet zijn Finse ambtgenoot Heikie Haavisto duidelijk zijn twijfels blijken. Hij wist zelfs nog niet zeker of hij het akkoord positief zal aanbevelen, als hij het in een referendum voorlegt aan de Finse bevolking.