Moslims tegen legering Russische blauwhelmen in enclave; Serviërs: vliegveld Tuzla mag open

MOSKOU/SARAJEVO, 2 MAART. De Bosnische Serviërs gaan akkoord met de heropening van het vliegveld van de moslim-enclave Tuzla, op voorwaarde dat er Russische vredestroepen worden gelegerd. Tot nu toe hebben ze zich fel verzet tegen plannen van de VN-vredesmacht UNPROFOR om het vliegveld uiterlijk 18 maart te heropenen. De Bosnische moslims hebben sceptisch op de concessie gereageerd.

De leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, zei gisteren in Moskou dat de Russische vredestroepen er op toezien dat het vliegveld wordt gebruikt voor de aanvoer van humanitaire goederen en dat er geen wapens voor de moslims worden aangevoerd. De concessie van de Bosnische Serviërs was volgens Karadzic bereikt na “moeilijke” besprekingen met de Russische minister van buitenlandse zaken, Kozyrev, en met de speciale Russische afgezant in de Joegoslavië-crisis, onderminister Tsjoerkin.

Het nieuws uit Moskou is door de Bosnische regering met scepsis ontvangen, vooral wegens de voorwaarde dat er Russische militairen in Tuzla worden gelegerd. De Bosnische vice-president Ejup Ganic omschreef het door Karadzic bereikte akkoord als “een belediging voor de Verenigde Naties” en beschuldigde de Russen van gebrek aan neutraliteit in het Bosnische conflict en van het “steunen van agressors en oorlogsmisdadigers”. Volgens Ganic zijn er al genoeg Russen in Bosnië.

Ook president Izetbegovic liet zich negatief uit. In een brief aan de speciale VN-afgezant in Bosnië, Akashi, schreef hij dat “we niet instemmen met de komst van aanvullende Russische troepen naar Bosnië-Herzegovina”. Een woordvoerder van de Verenigde Naties liet zich echter positief uit over het akkoord over Tuzla, dat hij bestempelde als “een grote stap vooruit”.

De Bosnische moslims maakten eind vorige maand al bezwaar tegen de komst van vierhonderd Russische blauwhelmen naar Sarajevo. Het Russische parlement heeft inmiddels ingestemd met het sturen van nog eens driehonderd Russen naar Bosnië.

Het vliegveld van Tuzla is gesloten sinds mei 1992, toen de Bosnische Serviërs het voor het eerst onder vuur namen. De VN willen een heropening van het vliegveld om de naar schatting 800.000 inwoners van de enclave van humanitaire hulp te kunnen voorzien. De afgelopen maanden hebben internationale hulporganisaties over de weg de behoefte aan levensmiddelen in Tuzla maar voor 24 procent kunnen dekken. Vorige maand kondigden de VN aan het vliegveld op 7 maart “desnoods met geweld” te willen heropenen; later werd deze datum naar 18 maart verschoven.

De Serviërs zijn tot nu toe tegen de heropening van Tuzla geweest. Ze vrezen dat de moslims zich door middel van de luchtbrug militair versterken, wijzen op de nabijheid van de voor de Serviërs belangrijke corridor tussen Servië en de door de Serviërs beheerste gebieden in Noord-Bosnië en vonden de aanwezigheid van wat ze noemden “een toekomstige NAVO-basis” vlakbij Servië onaanvaardbaar.

In Sarajevo rezen gisteren twijfels over de affaire van de tanks van de Bosnische Serviërs die volgens VN-woordvoerders na het aflopen van het NAVO-ultimatum op 21 februari binnen de voor zware wapens verboden zone rondom Sarajevo verborgen zijn gehouden en die het afgelopen weekeinde uit deze zone zouden zijn gesmokkeld. De secretaris-generaal van de NAVO, Wörner, zei gisteren dat de VN-vredesmacht op het ogenblik de controle heeft over de tanks. “Het ultimatum wordt op dit moment niet geschonden”, aldus Wörner. Een VN-woordvoerder in Sarajevo sprak dit echter tegen. Hij noemde Wörners uitlatingen “verbijsterend”. “We hebben die tanks niet kunnen opsporen, we hebben ze niet meer gevonden”, zo zei hij. (Reuter, AFP, AP)