Jeltsin waarschuwt vrijgelaten critici

MOSKOU, 2 MAART. President Jeltsin van Rusland heeft de vrijgelaten leiders van de parlementaire 'oktober-revolte' gewaarschuwd dat hij hen opnieuw zal laten arresteren als zij proberen Rusland te 'destabiliseren'. Een van de vrijgelatenen, voormalig vice-president Aleksandr Roetskoj, riep vanmorgen in een schriftelijke verklaring op tot verzoening.

Jeltsin heeft gisteren met de voorzitters van beide kamers van het parlement overlegd over de gevolgen van de amnestie die het parlement vorige week - zeer tegen zijn zin - verleende aan onder anderen de leiders van de parlementaire revolte van oktober vorig jaar. Volgens een na afloop uitgegeven verklaring heeft Jeltsin daarbij over hen gezegd: “Bij de kleinste poging om het land te destabiliseren zullen zij onmiddellijk worden gearresteerd.”

De president zei echter ook dat hij op dit moment nog geen gevaar ziet voor ordeverstoringen. “Ik heb de sociaal-politieke situatie volledig onder controle.” De gebeurtenissen rondom de amnestieverlening hebben over dat laatste enige twijfel doen ontstaan. Zijn poging de vrijlating tegen te houden mislukte zaterdag. De procureur-generaal nam ontslag omdat hij naar eigen zeggen niet wilde voldoen aan “verzoeken om de wet te overtreden”. En het hoofd van de Russische veiligheidsdienst, dat personeel heeft in de gevangenis waar de revolte-leiders werden vastgehouden, werd vervolgens zonder opgaaf van redenen ontslagen.

De voorzitter van de Doema, Ivan Rybkin, sloot zich aan bij de waarschuwingen van Jeltsin: “Als iemand denkt dat hij zich als militant kan gedragen en kan proberen een politiek straatgevecht te organiseren waar de hele wereld om zal lachen, dan zal hij hier geen steun krijgen. De Doema zal zich er resoluut tegen keren. Er komen geen coups, geen burgeroorlog.”

Voormalig vice-president Roetskoj streeft dat volgens zijn vanmorgen uitgegeven verklaring ook niet na. Hij verdedigt zijn optreden van afgelopen oktober en kritiseert dat van Jeltsin. “Maar er is geen plaats in onze maatschappij voor haat en voor wraak voor het onschuldige bloed dat is verspild. Zonder nationale verzoening kan ons land de economische, politieke en sociale chaos niet overwinnen”, aldus Roetskoj, die volgens een van zijn medewerkers wellicht kandidaat zal staan bij de eerstkomende presidentsverkiezingen.

De communisten en nationalisten in het parlement willen met Roetskoj en de andere vrijgelaten revolte-leiders een “verenigde oppositie” tegen Jeltsin vormen, zo zeiden de communist Gennadi Zjoeganov en de nationalist Sergej Baboerin gisteren. Baboerin heeft naar verluidt presidentiële ambities, net als zijn nog extremistischer collega Vladimir Zjirinovski, en in Moskou wordt sinds de vrijlatingen zaterdag afgewacht in hoeverre zij met Roetskoj zullen samenwerken.

De bekendste andere vrijgelatene, oud-parlementsvoorzitter Roeslan Chasboelatov, heeft gezegd dat hij niet in de actieve politiek wil terugkeren. Hij is vandaag als een held ontvangen in zijn geboorteland Tsjetsjenië.

In overeenstemming met de parlementaire amnestie heeft het Russische hooggerechtshof gisteren ook de strafrechtelijke procedures beëindigd tegen de twaalf hoge Sovjet-functionarissen die in augustus 1991 een mislukte staatsgreep pleegden tegen president Gorbatsjov. Daarmee komt een einde aan een rechtszaak die door juridisch-politieke problemen en door ziekten bij de verdachten eigenlijk nooit echt is begonnen.