Balletproject met kunstenaars levert weinig extra's op

Voorstelling: De Rotterdamse Dansgroep. ...Extension, Repeat, Repeat. Concept en kostuums Rik Kam en Hans Bruinink; choreografie Kam; toneelbeeld Bruinink; muziek Gordon Monahan; licht Peter Romkema. Voorlopig Zonder Titel. Concept Käthy Gosschalk en Gerard Verdijk; choreografie Gosschalk; toneelbeeld Verdijk; muziek compilatie op band; licht Henk van der Geest; kostuums Edith Ordelman en Gosschalk. Gezien: 1/3 Rotterdamse Schouwburg. T/m mei tournee.

De Rotterdamse Dansgroep presenteert een programma met nieuwe stukken van Rik Kam en Käthy Gosschalk. Beide choreografen werken hierin nauw samen met een beeldende kunstenaar: Kam met Hans Bruinink aan ...Extension, Repeat, Repeat, Gosschalk met Gerard Verdijk aan Voorlopig Zonder Titel.

Je zou denken dat zo'n samenwerkingsproject iets extra's oplevert, maar bij deze voorstelling blijft het raden naar de invloed van beide beeldend kunstenaars op het scheppingsproces. De choreografen volgden namelijk het geijkte stramien. Hun uitgangspunt bleef de muziek met als gevolg een gangbaar resultaat: twee balletten gedanst in een al dan niet verrijdbaar decor.

Rick Kam doet met ...Extension, Repeat, Repeat een stap voorwaarts in zijn choreografische carrière. Het stuk begint met het geluid van tegen elkaar tikkende stenen. Daarna tekenen zich zeven dansers af tegen het lichte achterdoek met korte, horizontale strepen van Hans Bruinink. Boven hun hoofd hangt een plat vlak in de vorm van een kei. Drie donkere rechthoekjes steken hierin scherp af tegen een patroon van rode vlekken. Enkele keien liggen op de vloer als het restant van een meteorietenregen.

Het abstracte werk is gebaseerd op This Piano Thing, een gedateerd klinkend muziekstuk van de mij onbekende componist Gordon Monahan. Eerst wordt de beweging ingezet door een van de dansers, vervolgens nemen de anderen die na elkaar over. Er is nauwelijks communicatie tussen de groep. Ieder volgt een eigen weg, verdwijnt, komt weer op, loopt diagonaal over het toneel of rent een rondje. Een enkele keer ontstaat er een kort duet met vitaliserende impulsen en onverwachte wendingen, alsof een meteoor even oplicht in de nacht.

Halverwege verschijnt de danseres Joke Zijlstra. Zij verhoudt zich tot de anderen als een kunstmaan in het uitspansel, zo gearticuleerd is het lijnenspel van haar lichaam.

Voorlopig Zonder Titel van Käthy Gosschalk begint op de zoete filmische muziek van Ryuichi Sakamoto's Nuages (Heartbeat). Gosschalk stelde zelf een compilatie samen van exotisch klinkende composities, die passen bij de theatraliteit van haar choreografie.

Gerard Verdijk ontwierp drie hoge verrijdbare wanden in zwart, rood en grijs. Op dat grijs is een patroon getekend van strepen en rondjes als kwasten van een boom. Die zetstukken brachten mij niet dichter bij de natuur dan de oerwoudklanken op de band en de beschilderde lichamen van de dansers. Want Gosschalks dansstuk gaat over de primitieve driften en rituelen van de mens, te beginnen in het paradijs. Een droomfiguur (Zijlstra) rent vanuit de duisternis naar voren. Daar vindt de confrontatie plaats met de verschillende stammen, die elk in hun eigen kleur zijn beschilderd. Er is ook een wit bekalkte figuur (Gaby Allard), die waarschijnlijk de dood moet voorstellen.

In de volgende scènes onstaan er steeds duetten die iets vertellen over de geestelijke staat van de personages. Eerst verovert Zijlstra haar partner Raymond Esterhuizen in een beschaafd spel van stuwen en afremmen, maar er is ook een verbijsterende krachtmeting tussen Saskia Matern en Tim Persent als holenmensen voor de paring.

Gosschalk maakte voor de uitmuntende dansers een vitaal en bij vlagen boeiend dansstuk, dat helaas een eigen stijl ontbeert.

    • Caroline Willems