Akkoord in Washington; Moslims eens met Kroaten over federatie

PAG.6: TUZLA MAG OPEN; PAG.7: HOOFDARTIKEL

WASHINGTON, 2 MAART. De Bosnische moslims en de Kroaten hebben gisteren in Washington een akkoord bereikt over de vorming van een Bosnische federatie, die in een losse confederatie met Kroatië kan worden verbonden.

De Bosnische Serviërs gingen, eveneens gisteren, in Moskou akkoord met de heropening van het vliegveld van Tuzla, op voorwaarde dat daar Russische blauwhelmen komen. Het vliegveld is in handen van de moslims en ligt binnen het bereik van de Servische artillerie.

Het plan voor een Bosnische federatie van moslims en Bosnische Kroaten is na vier dagen van intensief overleg onder Amerikaanse auspiciën bereikt. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, zei na de ondertekening: “Dit akkoord toont aan hoeveel kan worden bereikt, zelfs na bittere jaren van geweld, wanneer de twee partijen aan tafel gaan zitten. Het toont aan dat vrede mogelijk is.” De Bosnische delegatieleider, premier Haris Silajdzic, zei “te hopen en te bidden dat dit een eerste stap naar de vrede is”. De leider van de Bosnische Kroaten, Kresimir Zubak, liet zich in dezelfde zin uit.

Het akkoord voorziet in de vorming van een overgangscommissie, die een grondwet voor de nieuwe federatie moet opstellen en zich moet bezighouden met openstaande vraagstukken als een troepenscheiding in conflictgebieden als Mostar en Centraal-Bosnië. Het akkoord voorziet in de opdeling van Bosnië - dat wil zeggen: de door de moslims en Kroaten beheerste delen ervan - in kantons, die elk een eigen president, regering, parlement en rechterlijke macht krijgen en die verantwoordelijk zijn voor politie, onderwijs, cultuur, woningbouw, openbare diensten, sociale zorg en toerisme. De federatie krijgt een centrale regering, geleid door een door een parlement gekozen president en een vice-president, die elk jaar rouleren. Deze functies zouden afwisselend door een moslim en een Bosnische Kroaat moeten worden bekleed.

De federatie zal een parlement van twee kamers krijgen, één gekozen op proportionele basis en één met een gelijk aantal moslim- en Kroatische afgevaardigden.

Pag.5: Moslims en Kroaten eens

Alle besluiten moeten door beide kamers worden goedgekeurd. Het centrale bewind en de kantonregeringen delen de verantwoordelijkheid voor het buitenlandse, economische, financiële, defensie- en energiebeleid, de naleving van de mensenrechten, de gezondheidszorg, de infrastructuur, milieu, immigratiewetgeving en de natuurlijke hulpbronnen. Alle burgers, zo is afgesproken, hebben gelijke rechten en alle vluchtelingen zullen kunnen terugkeren naar hun woonplaats en hebben recht op compensatie voor eventueel verloren bezittingen.

Bij het akkoord is Kroatië nauw betrokken; het is gisteren ook ondertekend door de Kroatische minister van buitenlandse zaken, Granic. Over de eventualiteit van een toekomstige confederatie tussen Bosnië en Kroatië is het document evenwel vaag. Vastgesteld is dat de grenzen tussen Kroatië en Bosnië open zouden moeten zijn en dat er hechte economische banden tussen beide landen moeten bestaan. Ook over de positie van de Bosnische Serviërs zijn weinig details vastgelegd; wel is gezegd dat zij zich desgewenst bij de federatie kunnen aansluiten.

    • Maarten Huygen