Vergelijk met Finland lijkt nabij; Akkoord bereikt met Zweden over toetreding tot EU

PAG.4: BILDT OP ZEEPKIST

BRUSSEL, 1 MAART. In Brussel is een akkoord bereikt over toetreding van Zweden tot de Europese Unie. Een akkoord met Finland leek rond het middaguur binnen handbereik te liggen. Maar de onderhandelingen met Oostenrijk en vooral Noorwegen verlopen moeizamer.

De Zweedse minister van Europese zaken, Ulf Dinkelspiel, toonde zich vanmiddag bijzonder ingenomen met het bereikte akkoord. “Dit is een historische dag”, zei hij. Volgens de minister heeft Zweden een “goede overeenkomst” gesloten die een goede basis is voor het referendum waarin de Zweedse bevolking zich over lidmaatschap van de Unie moet uitspreken. Dinkelspiel zei dat de onderhandelingen “hard en moeilijk” geweest waren, maar dat zij zich in een geest van bereidheid tot compromissen hadden voltrokken.

De overeenkomst met de Zweden is het eerste resultaat van de uitbreidingsonderhandelingen, die een ware uitputtingsslag zijn geworden. Na een marathonsessie die de hele nacht duurde, werd vandaag zonder pauze verder onderhandeld in een 'alles of niets-sfeer'. In Brussel wordt er rekening mee gehouden dat vandaag nog geen overeenstemming kan worden bereikt met Noorwegen en mogelijk ook niet met Oostenrijk. Volgende week maandag zou dan een ultieme poging worden ondernomen om deze aspirant-lidstaten alsnog de Europese Unie binnen te loodsen.

Vanochtend vroeg werd in Brussel nog ernstig rekening gehouden met het mislukken van de onderhandelingen. Ook werd er gespeculeerd dat één of twee kandidaat-leden uit de boot zouden vallen. Naarmate de uren verstreken, vielen er evenwel meer positieve geluiden te horen over een goede afloop van de gesprekken.

In Brussel wordt al sinds afgelopen vrijdagavond vrijwel onafgebroken onderhandeld tussen ministers en diplomaten uit de twaalf lidstaten van de EU om eerst onderling een gemeenschappelijk standpunt te bepalen.

Afgelopen nacht probeerde de voorzittende Griekse minister van buitenlandse zaken, Theodoros Pangalos in afzonderlijke bilatere gesprekken met Noorwegen, Zweden, Finland en Oostenrijk doorbraken te forceren op de verschillende geschilpunten. Ook de Duitse minister Kinkel (de komende voorzitter van de EU) en de Belgische minister Claes spelen een actieve rol in de onderhandelingen. Kinkel doet daarbij vooral zijn best het buurland Oostenrijk binnen boord te krijgen. De Europese Commissie heeft voorzitter Jacques Delors en commissaris Hans van den Broek afgevaardigd.

De problemen in de onderhandelingen zijn nog steeds dezelfde als die zich de afgelopen dagen aftekenden. Noorwegen verzet zich tegen de eis van toegang tot zijn viswateren. Noorwegen en Oostenrijk hebben moeite met de forse prijsverlaging die hun boeren van de ene dag op de andere voor de kiezen krijgen.

Pag.4: EU-beraad in wisselende atmosfeer

Oostenrijk wil transitoverkeer van Europese vrachtwagens voorlopig beperkt houden. Zweden wil in het begin minder bijdragen aan het EG-budget. En Finland vraagt aanvullende steun voor zijn arctische landbouw.

Het sterk wisselende stemmingsbeeld van vanochtend volgde op de “chaotische” en “onoverzichtelijke” taferelen die zich afgelopen nacht aan de onderhandelingstafel voordeden, zoals diplomaten omschreven. Het is “rondjes draaien rond alle dossiers”, zo werd op een gegeven moment gezegd. Een poging om via een akkoord met de Finnen de andere landen onder druk te zetten, mislukte omdat de Finse onderhandelaars daaraan niet wilden mee werken. De onderhandelingen zouden op alle fronten in het slop zitten en de aspirant-lidstaten zouden nieuwe eisen gesteld hebben. Maar een andere zegsman zei dat “er beweging is”, dat er “op veel terrein vooruitgang is geboekt” en dat het Griekse voorzitterschap alles in het werk stelt om de resulaten die zijn geboekt, veilig te stellen.

Door het opschorten van de onderhandelingen dreigt het gevaar dat afgesloten akkoorden weer worden ontrafeld, zei staatssecretaris Dankert gisteravond laat. Het daadwerkelijk uitblijven van een akkoord vergroot daarnaast de onzekerheid of de geplande toetredingsdatum van 1 januari 1995 gehaald kan worden. Het Europees Parlement moet zijn goedkeuring geven aan de akkoorden met de vier nieuwe lidstaten. Om die procedure op tijd te kunnen afronden voor de komende parlementsverkiezingen in juni, moeten de teksten uiterlijk op 10 maart binnen zijn. Maar ook los daarvan wordt er in Brussel sterk aan getwijfeld of de benodigde meerderheid van ten minste 260 parlementsleden wel zal komen opdagen om het licht op groen te zetten.

    • Wim Brummelman