Rusland toont begrip voor actie van Navo

MOSKOU, 1 MAART. Rusland heeft in een officiële reactie op het neerhalen van vier gevechtsvliegtuigen boven Bosnië begrip getoond voor de NAVO-actie.

Het neerhalen van vier vliegtuigen door NAVO-toestellen “moet niet worden beschouwd als een ultimatum van de NAVO of een herhaling van de crisis in Sarajevo”, zei minister van buitenlandse zaken Kozyrev gisteren. De NAVO-actie is in overeenstemming met de VN-resolutie over het vliegverbod en “Rusland is altijd tegen het gebruik van vliegtuigen in het conflict geweest en was een van de pleitbezorgers van het verbieden van vluchten boven Bosnië-Herzegovina”.

Een confrontatie als die van gisteren, “moest vroeg of laat een keer gebeuren”, aldus de minister. “Het incident onderstreept de noodzaak alle kwesties in Bosnië vreedzaam op te lossen. Zij die vredespogingen verstoren moeten rekening houden met de ernstige gevolgen van hun daden.”

De afgelopen maand heeft Rusland zich bij herhaling tegen een optreden van de NAVO in het voormalige Joegoslavië gekeerd. Een NAVO-ultimatum aan de Bosnische Serviërs werd door politici van alle gezindten in Moskou scherp veroordeeld. Een speciale afgezant van president Jeltsin wist uiteindelijk met de Bosnische Serviërs een akkoord te bereiken over terugtrekking van hun geschut bij Sarajevo. Volgens Moskou zijn de VN, en niet de NAVO, de internationale organisatie om beslissingen over de Bosnische kwestie te nemen.

Rusland onderhoudt relatief nauwe betrekkingen met de Serviërs en de leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, arriveerde gisteren in Moskou voor wat werd genoemd een “onofficieel bezoek” dat al enige tijd geleden was afgesproken. Karadzic spreekt in Moskou onder anderen met Kozyrev. Of hij ook met de ultranationalist Zjirinovski praat is nog niet duidelijk.

In een eerste reactie op het nieuws uit Bosnië reageerde een adviseur van president Jeltsin overigens scherper dan minister Kozyrev. “Ze proberen te testen hoever Rusland zal gaan met het volgen van een eigen beleid”, zei Andranik Migranjan.

Later op de dag gaf het ministerie van buitenlandse zaken een verklaring uit. “Diegene die de militaire vlucht boven Bosnië uitvoerde en de betreffende resolutie van de Veiligheidsraad schond draagt de volledige verantwoordelijkheid voor wat er is gebeurd”, zo liet het ministerie weten. “Er wordt gezegd dat deze toestellen zouden kunnen behoren tot de Bosnische Serviërs, maar hun militaire opperbevel verwerpt die mogelijkheid. De omstandigheden waaronder het incident plaats had moeten nog worden opgehelderd.”

De ultranationalistische leider Vladimir Zjirinovski had de NAVO-actie toen allang veroordeeld als een “provocatie”. “De NAVO gedraagt zich slecht. Ze moet Bosnië, dat geen NAVO-lid is, met rust laten. De NAVO is een agressor en zal zich daarvoor moeten verantwoorden.”