Israel: waarnemers mogen naar bezet gebied

PAG.4: VREDESPROCES TAAIE SUBSTANTIE

JERUZALEM/ NEW YORK, 1 MAART. In een poging de Palestijnse Bevrijdings Organisatie na de moordpartij door een joodse kolonist in Hebron naar de onderhandelingstafel terug te lokken heeft Israel zich gisteren bereid verklaard te praten over de aanwezigheid van civiele waarnemers in bezet gebied. Premier Rabin heeft zich echter tegen inwilliging van andere PLO-voorwaarden gekeerd.

Israel liet vandaag tevens 500 Palestijnse gevangenen vrij van de in totaal 900 wier vrijlating is aangekondigd. De PLO deed dit echter af als een kosmetisch gebaar.

Volgens Samir Ghosheh, lid van het Uitvoerend Comité van de PLO, dat zich in Tunis over de huidige crisis in de onderhandelingen buigt, zal het overleg met Israel niet worden hervat voor de Palestijnen in de bezette gebieden “veiligheidsgaranties en internationale bescherming” toegezegd krijgen. In dit verband verwees hij naar het debat in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over deze zaak, dat vrijdag begon.

Voorts eisen de Palestijnen ontwapening van alle kolonisten in bezet gebied, en invoeging van de nederzetttingenproblematiek in de huidige onderhandelingsfase. Volgens het principe-akkoord tussen Israel en de PLO van 13 september wordt pas in een latere fase over de toekomst van de Israelische nederzettingen gepraat. De PLO stuurt morgen een of twee afgezanten naar Washington om Amerikaanse steun te krijgen voor haar positie. De Verenigde Staten hebben zich onder president Clinton tot dusverre dichter naast Israel gesteld dan onder zijn voorganger Bush het geval was.

Israel heeft zich jarenlang verzet tegen Palestijnse eisen inzake internationaal toezicht in bezet gebied, maar premier Rabin wees er vanochtend in een vraaggesprek met radio Israel op dat in het Israelisch-Palestijnse principe-akkoord wordt gesproken van een internationale aanwezigheid in bezet gebied in de context van de autonomie voor Jericho en de Gazastrook. Hij voegde er echter meteen aan toe “geen troepenmacht, geen gewapende lieden” te accepteren. De PLO heeft inmiddels al Turkije - waarmee Israel overigens zeer goede relaties onderhoudt - gevraagd of het bereid zou zijn vertegenwoordigers naar bezet gebied te sturen.

Rabin onderstreepte dat Israel is gekant tegen alle PLO-eisen ten aanzien van ontwapening van de kolonisten en ontmanteling van nederzettingen in bezet gebied. Verscheidene van zijn ministers gaven echter te kennen tot verdere actie tegen de kolonisten bereid te zijn. Minister van huisvesting Ben-Eliezer zei voor radio Israel voorstander te zijn van ontmanteling van nederzettingen die anders “dag en nacht moeten worden bewaakt”.