CPB

Het Centraal Planbureau (CPB), oorspronkelijk bedoeld als adviesorgaan, fungeert in toenemende mate als slagboom bij de overweg: CPB akkoord? Rijden maar. Niet akkoord? Huiswerk overmaken! Tot mijn teleurstelling beleeft het CPB wederom een hausse van onaantastbaar eerbetoon. Alle grote partijen hebben hun verkiezingsprogramma laten 'doorrekenen' door het CPB. De onnozele wijze waarop iedere partijleider met 'zijn' CPB-rapportje wappert en daarbij kraait: zie je wel, ik ben de slimste van de klas, is stuitend.

De uitkomsten zeggen mij niets. Ten eerste niet omdat de nauwkeurigheidsgraad schijn dan wel optisch bedrog van eerste orde is. Zowel het moment van doorrekenen als de periode waarop de programma's betrekking hebben, staan stijf van de variabelen, aannames en verwachtingen. Ten tweede niet omdat de uitkomst volgens het ene model niet noodzakelijkerwijs gelijk is aan die volgens een ander model. Anders gezegd, de economen van de VU-Amsterdam of de RU-Groningen kunnen onder andere op basis van eigen economische modellen en deskundigheden tot geheel andere doch evenzeer gerechtvaardigde conclusies komen. Partijprogrammavergelijking kan uiterst zinvol zijn, maar dan is een kritische toetsing vanuit verschillende invalshoeken (economische modellen bijvoorbeeld) wetenschappelijk gezien nodig. Hetzelfde geldt uiteraard voor alle regeringsplannen, begrotingen, werkgelegenheidsscenario's, milieurapportages, Betuwespoorlijnen etcetera. Nederland beschikt over relevante onderzoekscentra. Waarom worden die dan nooit in deze zin benut?

    • E.G. Bakker