Vijf gemeenten onderzocht op zwakke plekken

DEN HAAG, 28 FEBR. Het ministerie van binnenlandse zaken is in vijf steden een onderzoek begonnen naar zwakke plekken in de gemeentelijke organisatie.

In Rotterdam, Utrecht, Eindhoven, Zwolle en Amersfoort worden tot aan de zomer een aantal gemeentelijke diensten doorgelicht op de meest fraudegevoelige plekken.

De gemeenten hebben zichzelf aangemeld voor de onderzoeken, die worden uitgevoerd door het bureau Mertens & Partners. Een woordvoerder van het departement van binnenlandse zaken stelt met nadruk dat er in de onderzochte gemeenten geen aanwijzingen zijn dat er sprake is van corruptie. Als de onderzoeken zijn afgerond worden algemene richtlijnen opgesteld die de kans op corruptie of infiltratie door criminele organisaties op alle Nederlandse stadhuizen moet verkleinen, aldus Binnenlandse Zaken.

Onderzoeker J. Rooijmans wil zich een beeld vormen van de processen die ten grondslag liggen aan besluiten. Speciaal zal worden gekeken naar de mogelijkheden van “oneigenlijke beïnvloeding” van ambtenaren of politici door personen van buiten het stadhuis. Het gaat volgens hem vooral om “informele” processen. Een rapport over bijvoorbeeld een bouwopdracht moet ter advisering worden voorgelegd aan verschillende personen. Bij afwijkingen van het “formele traject” bestaat de kans dat er kwetsbare plekken ontstaan. Het opsporen van die afwijkingen in de procedures - zoals een rapport dat in verkeerde handen valt - is de belangrijkste taak van het onderzoeksbureau.

In Rotterdam zullen de diensten worden onderzocht die zich bezighouden met de vestiging van mensen van buiten de stad. Daarbij gaat het onder meer om de vreemdelingendienst, burgerzaken en de woningbedrijven. In Zwolle staan de contacten tussen de dienst economische zaken en het bedrijfsleven centraal, met name over de afgifte van grond. De gemeente Eindhoven wordt de komende maanden doorgelicht op de afgifte van horecavergunningen, Amersfoort op de aanbesteding van bouw- en civiele werken, Utrecht op het milieubeleid.

Het onderzoek binnen de gemeentelijke organisaties werd een jaar geleden aangekondigd door de toenmalige minister van binnenlandse zaken, I. Dales. Het doorlichten van de gemeentelijke organisatie maakt deel uit van het project 'Integriteit in de openbare sector'. Andere onderdelen daarvan zijn onder meer een verscherpte selectie van bestuurders van politieke partijen, een onderzoek van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) en een aantal departementen naar fraude- en infiltratiegevoelige sectoren binnen de rijksoverheid.

Van de Nederlandse wethouders zegt 86 procent bestand te zijn tegen de druk van aanbiedingen of cadeaus uit het bedrijfsleven. Dat blijkt uit een enquête onder achthonderd wethouders in opdracht van het dagblad Trouw. Met kleine presentjes hebben de meeste wethouders echter weer geen moeite. Ongeveer 15 procent zal een etentje accepteren van een projectontwikkelaar terwijl de gemeente nog met deze ondernemer onderhandelt over een mogelijke opdracht. Uit de enquête blijkt voorts dat de mensen uit de gokwereld en de bouwwereld steeds vaker bij wethouders aankloppen om lokaal beleid aangepast te krijgen.