Met de hand op de knip

DE WESTERSE HOUDING ten opzichte van Rusland is aan het verharden. Terwijl in Moskou de voormalige coupplegers van oktober 1993 op last van het parlement werden vrijgelaten, kreeg de tijdelijke Russische minister van financiën, Doebinin, dit weekeinde de les gelezen over de economische chaos in Rusland. Een bijeenkomst van de ministers van financiën van de Groep van zeven machtigste industrielanden, aangevuld met de directeur van het Internationale Monetaire Fonds, zette in het Duitse Taunus-gebergte de koers uit voor de Westerse betrokkenheid bij de Russische hervormingen.

Na twee jaar van begripvolle aandacht, die overigens niet door financiële toeschietelijkheid werd gevolgd, is de koers verlegd naar orthodoxie. Voor Rusland hanteert de G-7 (de VS, Japan, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Italië en Canada) voortaan het standaardrecept zoals dat ook geldt voor andere probleemlanden: eerst een akkoord met het IMF, dan verder praten over schuldverlichting en nieuwe steun. Voor een IMF-akkoord zijn beheersing van de inflatie, stabilisatie van de munt en verlaging van het financieringstekort vereist.

Ondanks verzekeringen van de Russen dat de hervormingen niet zijn opgegeven en dat in de loop van het jaar de economische koers ten goede zal keren, overheerst de scepsis bij de G-7 en het IMF.

NA HET VERTREK van de hervormingsgezinde ministers uit het nieuwe kabinet geniet Rusland in het Westen niet langer een aparte status. De politieke stemming in de Westerse hoofdsteden jegens Moskou is omgeslagen: de warme, persoonlijke steunbetuigingen aan het adres van Jeltsin, en eerder Gorbatsjov, maken plaats voor afstandelijkheid. De Russische hervormingen sinds begin 1992 zijn blijven steken in ontmanteling van de commando-economie zonder dat daar een georganiseerde markteconomie voor in de plaats is gekomen.

De toezeggingen van de afgelopen twee jaar voor Westerse steun hebben geen wonderen verricht. De roebel keldert in koers, de kredietkranen van de centrale bank aan de staatsbedrijven staan wijd open, de schulden die de ondernemingen aan elkaar hebben, nemen astronomische vormen aan. De Russische economie krimpt verder en het Westen is terug bij orthodoxe voorwaarden voor steun.