Fraai cellospel opent Gaudeamusconcours

Openingsconcert Internationaal Gaudeamus Vertolkers Concours 1994. Ensembles: Rotterdams Conservatorium onder o.l.v. Marien van Staalen. Werken van Paul van Brugge en Alfred Schnittke. Gehoord 27/2, Rotterdams Conservatorium.

De cellist Siegfried Palm, die dezer dagen tijdens het Internationaal Gaudeamus Vertolkers Concours in Rotterdam masterclasses geeft, toonde zich zondagmiddag uitermate begeesterd door het spel van celliste Rebecca Smit in Alfred Schnittke's Dialoog voor cello solo en zeven musici. Als een zwaan zo statig en stijlvol dreef de celloklank boven een geraffineerd reflecterende ensembleklank in een elegisch-elegant musiceren alsof het Dvorák of Tsjaikofski betrof. De dialoog begint en eindigt met een welluidende cadens, eerst opwerkend vanuit een vale lage c naar een glanzend hoge, om tegen het eind andersom vanuit de extase weg te zinken in de lege diepte.

Schnittke's ontwikkeling verliep via pianoconcertromantiek, neo-classicistische schoolwijsheid en eclectische synthesepogingen tot aan seriële zelfverloochening toe, waarna de componist besloot “om uit de overvolle trein te stappen” en zijn heil te zoeken in een soort van visionaire poëzie, gepeurd uit collages in dialoog met de traditie.

Tijdens de uitvoering liep Palm om het ensemble heen alsof hij aanwijzingen wilde geven, maar zijn masterclasses zaten er toen al op. Wel vertolkt hij komende woensdag in De Unie tijdens een cello-festival composities die speciaal voor hem zijn geschreven, want er is geen tweede cellist die het instrument zo heeft verrijkt. Daarnaast zal hij zitting nemen in de jury naast cellist Marien van Staalen, basklarinettist Harry Sparnaay, dirigent Paul Mefano en klavecinist Jukka Tiensu. Zij zullen luisteren naar zo'n zeventig musici en ensembles vanuit de gehele wereld.

Dat de Rus Schnittke de openingsceremonie beheerste, (een werk van Paul van Brugge overtuigde meer in zijn swingende aspecten dan in zijn klankexploraties) leek symbolisch. Want meestal komen uit Oost-Europa voornamelijk Poolse musici, maar ditmaal zijn zowel Rusland als de Oekraïne goed vertegenwoordigd, zelfs met origineel samengestelde ensembles, waarvoor werken werden geschreven door ten onzent totaal onbekende componisten.