Blaasjesziekte: verbod export varkens

DEN HAAG, 28 FEBR. De export van varkens vanuit Nederland zal nog minimaal twee tot drie weken onmogelijk blijven. Dat stelt een woordvoerder van het ministerie van landbouw, natuurbehoud en visserij.

Staatssecretaris Gabor besloot vorige week met ingang van zaterdagochtend de export van levende varkens te verbieden, nadat eerder op zogeheten verzamelplaatsen het virus was gevonden, dat blaasjesziekte veroorzaakt. De besmettelijke virusziekte is betrekkelijk onschuldig, maar de symptomen doen denken aan het dodelijk verlopende mond- en klauwzeer, waardoor al snel verwarring kan ontstaan. Varkensboeren dreigen met harde acties uit protest tegen het exportverbod. Tien varkenshouders hebben zich verschanst in het ministerie van landbouw in Den Haag.

De Nederlandse varkenshouders zijn in het verleden al vaak geplaagd door epidemieën van blaasjesziekte. Gevreesd wordt dat het huidige verbod voor grote schade zal zorgen. Belangrijk is daarbij de vraag hoe vol de stallen van de varkensfokkers en -mesters zijn. Als er geen ruimte meer is om biggen of varkens nog twee tot drie weken op het bedrijf te houden, worden de bedrijven geconfronteerd met aanzienlijke verliesposten.

Gabor heeft geen formeel verzamelbod ingesteld, maar geëist dat de overige - er zijn er in totaal 54 - posten eerst virusvrij worden gemaakt. Tot dan zullen geen exportcertificaten worden afgegeven door de Rijksdienst voor de keuring van vee en vlees. Op de Overijsselse verzamelplaats Haarle werd op 15 februari het virus aangetroffen. Tegelijk werd de andere verzamelplaats Bergharen in Gelderland als verdacht aangemerkt. Ook hier werd het virus in mestmonsters aangetoond. Voor beide plaatsen geldt een vervoersverbod voor varkens in een omtrek van tien kilometer.

Naast het exportverbod is het verzamelen van varkens nu onmogelijk. Eerst moeten die plaatsen volledig zijn gereinigd, ontsmet en goedgekeurd door de rijksdienst. Ook vrachtwagens voor varkensvarvoer moeten grondig worden gereinigd en moeten eerst een goedkeuringssticker krijgen van de rijksdienst. Behalve de twee verzamelplaatsen in Overijssel is vorige week ook een bedrijf geruimd, op grond van bloedproeven die seropositief bleken te zijn.

De Europese Commissie legde Nederland vorig jaar een exportverbod voor varkens op van een maand. Dat heeft de sector vele tientallen miljoenen guldens schade berokkend. Het Produktschap voor Vee en Vlees noemt het besluit van Gabor “beroerd maar noodzakelijk”.

Wanneer de slachterijen in Nederland weer varkens kunnen aanvoeren is onduidelijk, maar doordat controleurs van de rijksdienst dit weekeinde hebben doorgewerkt verwacht het Landbouwschap dat begin deze week de slacht binnen de landsgrenzen kan worden hervat. De vraag is wat het Peramanent Veterinair Comité in Brussel besluit, dat vandaag bijeen komt. Gevreesd wordt dat Brussel verdergaande maatregelen eist dan Gabor nu heeft getroffen.

In kringen van bonden van varkenshouders wordt gesteld dat deze maatregelen het einde zullen betekenen voor bedrijven die nu al nauwelijks overlevingsmogelijkheden hebben. De varkenssector maakt ongekend slechte tijden door. Vorig jaar werden in ons land 25 miljoen varkens gefokt. Het aanbod lag daarmee 4,5 procent hoger dan in 1992. In Nederland werden vorig jaar 20,3 varkens geslacht, acht procent meer dan in '92. Er werden vorig jaar 2,5 miljoen levende varkens geëxporteerd. In oktober vorig jaar werd een record-laagte bereikt in de prijzen: 2,26 gulden per kilo. De prijs over het gehele vorige jaar lag dertig procent lager dan in 1992. Dat dieptepunt werd half januari van dit jaar geëvenaard. Sindsdien is de prijs licht verbeterd.

Het grote aanbod de afgelopen maanden is in Duitsland veroorzaakt door de daar heersende varkenspest. Nederlandse exporteurs kregen daardoor in Duitsland ook voor hun vlees minder betaald. In de zuidelijke Europese landen was juist de harde Nederlandse gulden een probleem tegenover de inflatie daar. In Frankrijk wordt het Nederlandse varkensvlees hard beconcurreerd door Deense boeren, die hun vlees voor dumpprijzen aanbieden.