Wall Street houdt de adem in voor rente-ontwikkelingen; Financiële markt beperkt schade

AMSTERDAM, 26 FEBR. De financiële markten hielden na een week vol onzekerheid per saldo de schade beperkt. Een drama bleef gisteren achterwege op Wall Street, maar vol spanning wordt nu uitgekeken naar de rente-ontwikkelingen in de Verenigde Staten volgende week.

In Londen sloten de aandelenkoersen gisteren zelfs hoger, nadat de koersen van Amerikaans schatkistpapier op Wall Street enigszins stegen. Maar Amerikaanse handelaren lieten gisteravond weten dat de lagere bear-market nog steeds voortduurt. Obligatiehandelaren verwachten dat de grillige stemming op de markt voor Amerikaans schatkistpapier zal voortduren zolang de onzekerheid aanhoudt over de vraag of en wanneer de Fed, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de rente zal verhogen. Desondanks kwam het Dow Jones industrieel gemiddelde gisteren in New York nauwelijks van zijn plaats, vooral als gevolg van de stabiele obligatiekoersen.

De onzekerheid op de financiële markten begon nadat de Amerikaanse centrale bankier Alan Greenspan begin februari een verhoging van de Amerikaanse rentetarieven aankondigde. Die omslag zat al lang in de lucht, maar kwam op een onverwacht, vroeg, moment.

Sindsdien verkeert de financiële wereld in verwarring. De grote onzekerheid over het toekomstige rente-verloop blijkt onder meer uit de ontwikkeling van de hypotheekrente. Hypotheekverstrekker FBTO, die zijn tarieven verhoogde, ziet de kapitaalmarktrente verder omhoog gaan en kijkt vooral naar forse daling van de obligatiekoersen in de VS. De uittocht van Amerikaanse beleggers uit Europese obligaties hangt hier nauw mee samen. Het effectief rendement van Nederlandse staatsleningen met een looptijd van vijf jaar is mede daardoor sinds begin deze maand met 50 basispunten gestegen tot circa 5,5 procent, het hoogste niveau sinds vorig jaar oktober.

De koersdaling van Europese obligaties is echter gedeeltelijk toe te schrijven aan technische factoren en daarom aarzelen anderen (ABN Amro bijvoorbeeld) nog over een hypotheektarieven. Ze wijzen erop dat de fundamentele economische ontwikkelingen in West-Europa een rente-daling in de loop van dit jaar waarschijnlijk maken. De economische motor van West-Europa, Duitsland, loopt nog verre van gesmeerd en de Bundesbank staat onder grote druk daar door een verlaging van zijn officiële tarieven iets aan doen. De korte rente kan bovendien omlaag omdat de inflatie verder daalt. Deze factoren maken juist een daling van de kapitaalmarktrente waarschijnlijk, zo meent het economisch bureau van ABN Amro. Interessant in dat opzicht was dat het economisch bureau van de Rabo, die de hypotheekrente eveneens verhoogde, bij monde van drs. B. Walschots liet weten de huidige rentestijging als “tijdelijk” te zien. Ook de Rabo meent dat de cyclus van lagere rentetarieven in Europa zijn bodem nog niet heeft bereikt.

Op de Amsterdamse effectenbeurs kreeg de Amsterdam EOE-Index zware klappen, maar dat was naast de wereldwijde beursmineur vooral het gevolg van de koersdaling bij beursgiganten Koninklijke Olie en Unilever. Koninklijke Olie verloor na de bekendmaking van de jaarcijfers - donderdagochtend - maar liefst 6,70 gulden en sloot gisteren op 201,70 gulden. De voorzieningen die het olieconcern moet treffen voor de uittocht van personeel hebben de winst gedrukt. Maar ondanks die teleurstellende jaarcijfers viel het koersverlies van Koninklijke nog mee. Professionele beleggers werpen een blik achter de cijfers van Koninklijke en komen tot de conclusie dat het eigenlijk helemaal niet slecht gaat met het olieconcern. Het 'geschoonde' resultaat (zonder tijdelijke voorraadverliezen) is enige procenten hoger dan een jaar geleden en bovendien vordert de reorganisatie bij de multinational.

Unilever kreeg een relatief grotere klap te verduren dan Koninklijke Olie. Het voeding- en wasmiddelenconcern heeft eveneens forse voorzieningen moeten treffen om herstructeringen door te voeren. De koers van de beursreus daalde deze week ruim vijf procent en bevond zich daarmee in het gezelschap van normaal veel 'grilliger' fondsen als KLM en Nedlloyd.