Hoeklieden bekneld in hervormde beurs

AMSTERDAM, 12 FEBR. Directeur Hans Kroon van Van der Moolen, het grootste hoekmansbedrijf op de Amsterdamse effectenbeurs, zag vorige week mogelijke samenwerkingplannen gedwarsboomd. Het beursbestuur wil niet dat Kroon, of andere hoeklieden na de invoering van het nieuwe handelssysteem een meerderheid in hun bedrijven verkopen aan bijvoorbeeld ABN Amro, omdat de grootste bank op de beurs dan ook nog de handel zélf zou controleren. “We willen niet dat ABN Amro straks de hele markt kan corneren”, zo weerklonk onder de fraaie gewelven van het beursgebouw.

Het beursbestuur nam recentelijk een aantal besluiten over de hervorming van het handelssysteem. Daardoor is volgens ingewijden een doorbraak bereikt in de zich al maandenlang voortslepende discussie over het nieuwe handelssysteem, dat al begin dit jaar ingevoerd had moeten worden. Als nieuwe datum voor de invoering van het nieuwe systeem, waarmee Amsterdam handel wil terugwinnen van de Londense beurs, wordt nu 1 juli genoemd. Helemaal zeker is die datum echter niet, omdat tevens een aantal cruciale beslissingen naar de toekomst is verschoven.

Op 1 juli moet de handel in in de 25 tot 30 meest actieve aandelen worden geslitst in een schermenbeurs 'Asset' voor de grote orders van institutionele beleggers (pensioenfondsen, verzekeraars), terwijl de kleinere (particuliere) orders via de hoekman op de beursvloer zullen lopen. Elk aandelenfonds, nu nog verspreid over verschillende hoekmansbedrijven, wordt toegewezen aan één hoekman, die dan specialist gaat heten.

De invoering van het handelsssyteem is volgens de hoeklieden zélf vooral vertraagd doordat de zogenoemde commissie van Wijze Mannen, onder leiding van oud-VNO-voorzitter Van Veen, fouten zou hebben gemaakt. Enkele weken lekte een lijstje uit over de eerste verdeling van de fondsen onder de hoeklieden. Hieruit bleek dat een aantal hoekmansbedrijven, waaronder Van der Moolen, wel erg mager met fondsen werden toebedeeld. Die toedeling vond plaats op basis van de courtage die een hoekmansbedrijf jaarlijks binnenhaalt. Bij de berekening van die courtage met behulp van een computerprogramma is het fout gegaan. Volgens de hoeklieden zijn clearingnummers door elkaar gehaald en zijn aandelensplitsingen en emissies niet goed verwerkt. De Wijze Mannen komen in de loop van volgende week met een nieuwe verdeling van de fondsen.

Invoering op 1 juli blijft onzeker, omdat het beursbestuur de discussie over een mogelijke uitkoopsom voor hoeklieden naar de toekomst heeft verschoven. De hoeklieden volhardden tot nu toe in hun standpunt dat zij een schadevergoeding moeten krijgen voor fondsen die zij kwijtraken. Een meerderheid in het beursbestuur bleek daar pertinent tegen. De vereniging van hoeklieden, die juridisch advies krijgt van prof.mr. W.C.L. van der Grinten, heeft er nu intoegestemd loyaal aan de invoering van het nieuwe handelssysteem mee te werken. De uitkoop-kwestie zal worden voorgelegd aan de Commissie van Beroep van de beurs. De hoeklieden hopen dat die commissie vóór 1 juli met een uitspraak komt. Het beursbestuur is overigens wel bereid een regeling te treffen voor hoeklieden die uit de boot vallen na de verdeling van de beursfondsen.

Op een ledenvergadering van 1 maart zullen de voorstellen aan de ledenvergadering worden voorgelegd. Na 1 maart hebben de hoeklieden twee maanden de tijd om met elkaar te onderhandelen. In die besprekingen kunnen zij de fondsen onderling herverdelen, of kunnen fusies en overnames plaatsvinden.

Daarbij is wel de afspraak gemaakt dat de grootste hoeklieden (van der Moolen en AOT) niet de rest van de hoekmansbedrijven zullen opslokken, en daarmee het grootste deel van de beurs in handen zouden krijgen. Dat sluit aan bij de regels voor specialist zoals ze gelden op de beurs van New York. Wanneer één partij het grootste deel van de beurshandel beheerst zou het gevaar bestaan dat de hele beurs stilvalt wanneer dit machtigste hoekmansbedrijf financieel in problemen zou komen.

In hun nieuwe rol als specialist moeten de hoeklieden grotere posities gaan innemen en is dus een ruimere financiële armslag gewenst. Het beurs, die sterk hecht aan de onafhankelijkheid van de hoeklieden, zal toestaan dat buitenstaanders, zoals banken, een belang van maximaal 25 procent nemen.

Het beursbestuur is enigszins tegemoet gekomen aan de roep van de hoeklieden om bescherming tegen buitenstaanders die ook specialist willen worden. De hoekmansbedrijven krijgen na invoering van het nieuwe handelssysteem een voorkeursrecht om de handel te verzorgen in bedrijven die worden geïntroduceerd op de Amsterdamse effectenbeurs. De lucratieve handel in de toekomstige 'beursgigant' Koninklijke PTT Nederland of Ballast Nedam zal volgens dit first refusal right eerst worden aangeboden aan de bestaande hoekmansbedrijven.