Geruchten over koersopdrijving door bankensyndicaat; KLM kost Staat 400 miljoen

AMSTERDAM, 5 FEBR. De overheid 'verspeelde' gisteren veertig miljoen gulden aan verplichtingen op de Amsterdamse effectenbeurs. De koers van KLM schoot acht procent omhoog tot 52 gulden met als gevolg dat de Staat nu voor circa 400 miljoen gulden moet deelnemen in de aanstaande aandelenemissie.

Donderdag kondigde KLM een 'mega-emissie' aan van zo'n twintig miljoen aandelen. KLM-topman Bouw kreeg vorig jaar van de overheid gedaan dat het staatsbelang van 38,2 procent in stand zou blijven, ook na een aandelenemissie. Die afspraak blijkt nu een zeer dure voor de Staat.

De in maart geplande aandelenuitgifte van KLM lijdt weliswaar tot verwatering van de winst per aandeel, maar daar blijken beleggers zich niets van aan te trekken. Aanvankelijk leidde het nieuws dat KLM meer dan 20 miljoen nieuwe aandelen wil uitgeven tot een daling van de koers.

Maar gisteren ging de koers van KLM maar liefst 3,80 gulden omhoog. Op de beursvloer en in de dealingrooms ging het gerucht dat de ABN Amro, de gedoodverfde syndicaatsleider van de emissie aan de basis stond van deze koersopmars. De syndicaatsleider, die een vast percentage van de emissie-opbrengst krijgt, is gediend bij een zo hoog mogelijke opbrengst. “Het gerucht gaat dat het bankensyndicaat de KLM-koers wil opdrijven tot 52 of 53 gulden zodat de emissieprijs op 50 gulden kan worden gesteld”, zei een beurshandelaar.

De eerste aankopen van het aandeel KLM brachten gisterochtend een kettingreactie op gang. Volgens handelaren was een aantal marktpartijen al short gegaan, waarbij aandelen worden verkocht zonder ze te bezitten in de hoop op een koersdaling. Toen de koersdaling niet zo snel ging als verwacht en er zelfs kooporders voor het aandeel kwamen, moesten een aantal partijen hun short-posities afdekken. Daardoor steeg de aandelenkoers nog harder.

De vraag naar het aandeel KLM kwam ook van Britse en Amerikaanse beleggers. Volgens sommige analisten is de vermindering van de winst per aandeel minder belangrijk dan het feit dat de balans van KLM met meer dan een miljard gulden - tegen de huidige beurskoers - wordt versterkt. “Als je kijkt naar de vliegmaatschappijen is het een kwestie van het recht van de sterkste. KLM is al behoorlijk gesaneerd en met een betere balansverhouding kan deze maatschappij een van de overlevers zijn”, aldus een luchtvaartanalist.

De emissie van KLM was met afstand de spannendste gebeurtenis op de beurs deze week. De euforie waarin de Amsterdamse beurs maandag nog verkeerde sloeg om in de bekende apathische stemming. Beleggers namen een afwachtende houding aan nu de stroom jaarcijfers op het punt staat los te barsten. Deze apathie vertaalde zich in lage omzetten.

Twijfels over de kans op een verdere renteverlaging in de nabije toekomst waren een andere oorzaak voor deze lusteloosheid. De Duitse en Nederlandse centrale banken lieten donderdag hun rentetarieven ongewijzigd.

Het geringe aanbod van aandelen heeft tot gevolg dat kranteberichten een sterke koersreactie kunnen veroorzaken. De koers van Wolters Kluwer dook donderdag steilrecht omlaag. Afnemers van Wolters-Kluwers' juridische produkten uitten in de Nederlandse media hun onvrede over monopoliepraktijken van de uitgever. Ze suggereerden een boycot tegen Wolters Kluwer. Na deze sterke reactie steeg de koers van Wolters Kluwer gisterochtend weer licht.

De koersstijging van Hoogovens met bijna 8,5 procent was opvallend. Zeker tegen de achtergrond dat Europees commissaris Van Miert de afgelopen week tijdens een managers-symposium in Davos heeft uitgereoepn dat de afspraken voor de staalindustrie in de Europese Unie om de overcapaciteit te beperken in feite niets heeft opgeleverd. Ondanks het feit dat voorzitter ir. Maarten van Veen van Hoogovens zich recent positief heeft uitgelaten over het bereikte akkoord. De afgelopen week werd echter ook duidelijk dat het aluminium-beraad, waaraan de voornaamste producenten waaronder de Sovjet-Unie hebben deelgenomen, om de produktie te beperken niet meer dan een uiterst broos compromis heeft opgeleverd. Ook door dat aspect is de stijging van Hoogovens, dat voor zijn omzet voor dertig procent afhankelijk is van aluminium, niet erg reëel.