Scheidend voorzitter Jerney Kaagman: BV Pop in dienst van de muzikant; Het slijk der aarde geeft creatieve armslag

Op het Noorderslagfestival in Groningen wordt zaterdag op initiatief van de beroepsvereniging voor popmuzikanten BV Pop de Popprijs uitgereikt. Zangeres Jerney Kaagman, die binnenkort haar 25-jarig artiestenjubileum viert bij Earth & Fire, neemt afscheid als voorzitter van BV Pop.

Wie bij Jerney Kaagman een balletje op gooit over de mogelijke winnaar van de Popprijs '93, stuit op de geheimzinnigheid die BV Pop en Conamus rond dit onderwerp in stand houden. “Kom zaterdag maar naar de Noorderslag, dan hoor je het vanzelf.” De prijs van tienduizend gulden voor de band die in het voorgaande jaar een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse popmuziek leverde, is eerder toegekend aan Mathilde Santing, Herman Brood, Claw Boys Claw, The Nits, Urban Dance Squad, The Ex en The Scene.

“Natuurlijk is de Popprijs er evengoed voor de bands, als om bekenheid te geven aan het bestaan van BV Pop,” geeft Kaagman ruiterlijk toe. Negen jaar lang vervulde ze het voorzitterschap van deze aan de Kunstenbond FNV verbonden beroepsvereniging voor popmuzikanten. In verband met haar nieuwe functie van assistentmanager bij het kabelstation Radio Noordzee bleef ze bestuurslid, maar gaf ze het voorzitterschap van BV Pop door aan gitariste Andrea Steinmetz van de Amsterdamse popgroep Nasty Girls.

Met haar bijna 25-jarige ervaring in het artiestenvak, vindt Jerney Kaagman dat BV Pop een onmisbare rol in de Nederlandse popwereld vervult. “Toen ik gevraagd werd om bij Earth & Fire te komen zingen, wist ik absoluut niet waar ik aan begon. Wij werden op weg geholpen door Golden Earring bij wie we in het voorprogramma konden spelen. Anders dan andere bands, die met hun liedjes moesten leuren in de hoop om met iemand uit de platenwereld in contact te komen, kregen we vrij snel een platencontract. We kwamen binnen op een niveau waar je eigenlijk begeleiding nodig hebt, met contracten en allerlei juridische zaken.

“Achteraf was het maar goed dat we ons met dat eerste contract voor slechts één jaar hebben vastgelegd. Een band die succes heeft, kan in dat geval opnieuw onderhandelen over de voorwaarden, terwijl de meeste groepen zich meteen voor vijf jaar vastleggen. Van al dat soorten dingen wisten wij toen niets af. Het was beter geweest als we terug hadden kunnen vallen op de mensen van de Kunstenbond, die de aangesloten muzikanten van BV Pop advies geven. Daar zaten al juristen die zich bezig hielden met acteurs, televisie en procedures op het gebied van contracten. Je moet iemand hebben die in de popwereld thuis is. Beginnende muzikanten zijn daar meestal niet zo goed in, terwijl het zakelijke aspect doorslaggevend kan zijn voor het verloop van hun carrière.”

Talent bloeit niet alleen door ellende, vindt de zangeres die met hits als Seasons, Memories en Weekend een onuitwisbaar stempel op de Nederpop drukte. “Succes overkomt je, terwijl je er eigenlijk maar half bij bent. Je steekt heel veel energie in de optredens en het schrijven van nieuwe liedjes. Tegelijkertijd moeten de zaken geregeld worden. Veel muzikanten komen daar niet aan toe, of ze vinden het onbelangrijk. Toch moet er iemand zijn die de afrekeningen van plaatverkoop en auteursrechten controleert, want het gaat vaak om enorme bedragen die al dan niet moedwillig worden achtergehouden. Artiesten halen er vaak de neus voor op, maar het slijk der aarde geeft je creatieve armslag. Doordat je geld verdient, wordt het makkelijker om je talent te ontplooien. Ik ken genoeg mensen die aan een korte periode van succes ten onder zijn gegaan omdat ze de verkeerde contracten hadden afgesloten.”

De BV Pop springt muzikanten op allerlei fronten bij. “Een van de dingen waar we ons voor hebben ingezet, is dat een muzikant betaald hoort te worden voor medewerking aan een radio- of tv-programma. Elke omroep heeft wel zo'n programma waar je als artiest geacht wordt om ergens in een uithoek van het land op een boerenkar te springen om je nieuwste single voor een publiek te zingen. Dat is goede promotie, heette dat dan, maar ondertussen draaiden ze je plaat pas als je gratis aan hun programma meewerkte.”

Tot de successen van haar negenjarig voorzitterschap rekent Jerney Kaagman het feit dat BV Pop in betrekkelijk korte tijd bekendheid verwierf als vraagbaak voor de muzikantenwereld. De juridische afdeling buigt zich over contracten die ter beoordeling worden overgelegd, en bij rechtszaken wordt desnoods tot aan de Hoge Raad geprocedeerd, zonder kosten voor de muzikant in kwestie. Omdat het voor individuele popmuzikanten vaak onmogelijk bleek om een instrumentverzekering af te sluiten, ontwierp BV Pop een collectieve regeling voor de drumstellen, gitaren en synthesizers die vaak in hobbelende busjes mee moeten naar de uithoeken van het land. Daarnaast spande de beroepsvereniging zich in voor de totstandkoming van de Wet op de Naburige Rechten, waarin geregeld wordt dat uitvoerende muzikanten een betaling ontvangen voor hun bijdrage aan geluidsdragers die op de radio worden gedraaid. “Een mooiere afronding van mijn voorzitterschap kon ik mij niet wensen, want die wet trad ongeveer gelijktijdig met mijn afscheid in werking.”

Bij Radio Noordzee zet ze zich evengoed in voor de Nederpop, want het kabelstation richt zich uitsluitend op Nederlandse produkties. Met echtgenoot Bert Ruiter, de vroegere bassist van Focus die in 1979 toetrad tot Earth & Fire, staat Jerney Kaagman nog regelmatig op het podium. Merkwaardig genoeg spelen ze vaak op 'Back to the Sixies'-avonden, waarbij de organisatoren omwille van de nostalgie voorbij gaan aan het feit dat het zwaartepunt van Earth & Fire's succes in de jaren zeventig lag. “Gisteren speelden we samen met Sandy Coast. Van tevoren vroeg de zaalhouder ons voorzichtig, of we misschien niet al te laat wilden beginnen. Dat kan ik wel begrijpen. Het publiek waar we nu voor spelen heeft thuis een oppas zitten, of moet de volgende ochtend weer vroeg aan het werk.”

    • Jan Vollaard