VS voerden proeven met radio-activiteit uit op gehandicapten

BOSTON, 31 DEC. Experimenten waarbij onder meer geestelijk gehandicapten aan straling werden blootgesteld zijn op veel grotere schaal uitgevoerd dan tot dusver werd aangenomen en zijn tot in de jaren zestig voortgezet. Dat meldt de krant Boston Globe. Frank Masse, directeur van een programma voor de bescherming tegen straling van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), vertelde de krant dat 61 kinderen van een school in Massachusetts geïnjecteerd zijn met radio-actieve stof om te zien hoe ze daarop zouden reageren.

Afgelopen zondag meldde de krant dat tussen 1946 en 1956 49 tieners gevoed zijn met radioactieve graanprodukten en melk. Daarvoor hadden de onderzoekers van MIT en Harvard toestemming van de federale overheid, maar niet van de proefpersonen of hun begeleiders. Masse verklaarde tegenover de Boston Globe dat de medewerkers van het MIT in de jaren veertig en vijftig trots waren op hun experimenten. “De angst voor straling die er nu is, was er toen nog niet”, aldus Masse. Hij gaf de leiding van de betrokken school de schuld van het feit dat de proefpersonen, hun ouders en hun begeleiders niet geïnformeerd waren over de proefnemingen. Masse zei ook dat het bij de experimenten met bestraald voedsel in de jaren veertig en vijftig om zo'n geringe graad van radio-activiteit ging, dat daarvoor ook nu nog toestemming zou worden gegeven.

Eerder deze week beloofde minister van energie Hazel O'Leary dat mensen die veertig jaar geleden in het kader van overheidsprogramma's zijn blootgesteld aan straling schadeloos gesteld zullen worden. Ze zei zoveel mogelijk documentatie te willen verzamelen zodat “het Congres van de Verenigde Staten en het Amerikaanse publiek kunnen bepalen wat een passende compensatie is”. De minister zei eerder dat mogelijk tussen de zeshonderd en achthonderd personen aan bestraling zijn blootgesteld, vooral in de jaren veertig en vijftig. Een deel van de proefpersonen, onder wie gevangenen en zwangere vrouwen, zou daarvoor toestemming hebben gegeven, anderen niet. Van hen hebben sommigen inmiddels een proces tegen de overheid aangespannen. Voor anderen zou de termijn waarbinnen ze een procedure zouden hebben kunnen aanspannen inmiddels zijn verstreken. “Naar mijn mening moeten we doorgaan met het onthullen van de feiten en van informatie, ongeacht de vraag of dit zal leiden tot juridische stappen tegen de regering”, aldus de minister.

O'Leary's belofte dat alle feiten boven tafel gehaald zullen worden heeft geleid tot een stroom telefoontjes van familieleden van proefpersonen naar een door het ministerie van energie daartoe opengesteld nummer.

De New York Times en de Boston Globe publiceerden deze week een uit 1950 daterend memorandum waarin de bioloog Joseph G. Hamilton zijn verontrusting uitspreekt over de proefnemingen. In het schrijven dat gericht is aan dr. Shield Warren, die de leiding had van de stralingsexperimenten, stelt Hamilton voor om niet mensen maar chimpansees als proefpersonen te nemen om te voorkomen dat de proefnemingen vergeleken zullen worden met nazi-experimenten.

De Amerikaanse minister van defensie, Les Aspin, heeft gisteren opdracht gegeven om alle dossiers vanaf 1940 door te lichten op mogelijke informatie over experimenten op mensen. “Ik maak me zorgen over het feit dat er proeven met radio-activiteit op mensen zijn gedaan, zonder dat ze daarvan wisten”, aldus de minister.

De Democratische senator Edward Kennedy van Massachusetts heeft aangekondigd dat hij van plan is in het Congres hearings te houden over de uitgevoerde experimenten. Afgevaardigde Martin Frost uit Texas is van plan een wet in te dienen om de slachtoffers van de proefnemingen, die werden uitgevoerd onder auspiciën van de Commissie voor Atoomenergie, schadeloos te stellen. (Reuter, AP)